را به سبب اعراض از فاطميان نكوهش كردند . « 1 » بدينگونه ، پس از چهار سال ، خطبهخوانى به نام عباسيان و سلجوقيان قطع شد . « 2 »
آلب ارسلان با موفقيتهاى بزرگى كه در سال 462 ه . ق در شام و فلسطين به دست آورد ، فاطميان را در تنگنا قرار داد . در پرتو اين جريان ، امير مكه به نفع قدرت برتر ، تغيير سياست داد و به نام خليفه عباسى و آلب ارسلان ، خطبه خواند . در سال بعد نيز به نام خليفه عباسى ، القائم بامر الله و پس از وى ، آلب ارسلان خطبه خوانده شد . « 3 » در سال 464 ه . ق ، رسول محمد بن ابيهاشم ، امير مكه به دربار آلب ارسلان آمد و به او اطلاع داد كه در مكه نام خلفاى فاطمى مصر را از خطبه حذف مىكند و به نام خليفه القائم بامرالله و آلب ارسلان ، خطبه خوانده مىشود . سلطان سلجوقى با استقبال از اين اقدام ، سى هزار دينار همراه خلعت و هداياى گرانبها براى حكمران مكه فرستاد و به او وعده داد كه در صورت حفظ وضع موجود ، سالانه ده هزار دينار براى او مقررى بفرستد . « 4 » در گزارش ديگرى آمده است :
آلب ارسلان به پاس اقدام امير مكه ، سى هزار دينار به همراه خلعتهاى نفيس به او بخشيد و دستور داد به پاداش اين عمل ، سالانه ، پنج هزار دينار به وى عطا شود . « 5 »
شريف مكه ، محمد بن جعفر با توجه به تجربه گذشته ، نامهاى به خليفه فاطمى نوشت و از او عذر خواست كه با توجه به مشكلات اقتصادى به نام عباسيان خطبه خوانده است . « 6 » اين امر كه شريف مكه همانند قبل ، گفتن اذان شيعى را ادامه مىداد ،
هامش
( 1 ) . صبح الاعشى ، ج 4 ، صص 270 و 271 .
( 2 ) . اتحاف الورى ، ج 2 ، ص 477 ؛ تاريخ الاسلام ، ج 31 ، ص 29 .
( 3 ) . اتحاف الورى ، ج 2 ، صص 472 و 473 .
( 4 ) . الكامل ، ج 17 ، ص 350 ؛ البداية و النهاية ، ج 12 ، ص 22 ؛ اتحاف الورى ، ج 2 ، ص 472 .
( 5 ) . الكامل ، ج 10 ، ص 61 .
( 6 ) . صبح الاعشى ، ج 4 ، ص 270 .