مطعم عرض كرد اكنون كه شما در پناه ما هستيد ، بايد اين مطلب را قريش بفهمند . براى اعلان آن ، لازم است تا مسجد الحرام همراه ما باشيد . پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله رأى او را پسنديد و آمادهء حركت شد . مطعم دستور داد كه فرزندانش مسلح شوند و همراه پيامبر صلى الله عليه و آله وارد مسجد گردند . ورود آنان به مسجد الحرام بسيار جالب توجه بود ، ابو سفيان كه مدتها در كمين رسول خدا بود از ديدن اين منظره سخت ناراحت شد ؛ و از تعرض پيامبر صلى الله عليه و آله منصرف گشت . مطعم و فرزندان وى نشستند و رسول خدا شروع به طواف كرد ، و پس از پايان طواف ، به منزل خود رفت . « 1 »
چيزى نگذشت كه پيامبر صلى الله عليه و آله مكه را به قصد مدينه ترك گفت و تقريباً در نخستين سال هجرت ، مطعم در مكه درگذشت و خبر مرگ او به مدينه رسيد . پيامبر متذكر نيكى او شد . حسان بن ثابت ، شاعر اسلام به پاس خدمات او اشعارى چند سرود ، پيامبر در مواقع گوناگونى از او يادآورى مىنمود ، حتى در جنگ « بدر » ، كه قريش با دادن تلفات سنگين و اسيران زياد ، شكست خورده به سوى مكه برگشتند ؛ پيامبر اكرم در اين هنگام به ياد معطم افتاد و فرمود : هر گاه معطم زنده بود ، و از من تقاضا مىكرد كه همهء اسيران را آزاد كنم و يا به او ببخشم ، من تقاضاى او را رد نمىكردم .
يك نكتهء قابل توجه :
سفر مشقتآميز پيامبر صلى الله عليه و آله به طائف ، روشنگر پايهء استقامت و بردبارى او است ، و از اينكه پيوسته خوبىهاى مطعم را در يك موقعيت مخصوص ، فراموش نمىكرد ، ما را به ملكات فاضله و خلق بزرگ خود راهنمائى مىكند . ولى بالاتر از اين دو مطلب ، ما به طور تحقيق مىتوانيم خدمات ارزندهء « ابو طالب » را ارزيابى نمائيم . مطعم ساعاتى چند و يا چند روزى از پيامبر صلى الله عليه و آله حمايت كرد ، ولى عموى گرامى پيامبر صلى الله عليه و آله يك عمر از او دفاع نمود .
فشار و محنتى را كه ابو طالب عليه السلام ديد ، يك هزارم آن را مطعم نديد . جائى كه پيامبر صلى الله عليه و آله به پاس خدمات چند ساعتهء مطعم
هامش
( 1 ) . « طبقات ابن سعد » ، ج 1 / 210 - 212 ؛ « البداية و النهاية » ، ج 3 / 137 .