فَإِذا جاءَتِ الصَّاخَّةُ ، يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ ، وَ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ ، وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ
( الصّاخة ) صور اسرافيل است و بمناسبت آنكه هنگام خرابى عالم چنان صدايى از صور بلند مىشود كه گوشها را كر مىكند اين است كه صاخّه ناميده شده يعنى هنگام چنين صدايى و آن روزيست كه از هول و اضطراب انسان از نزديكان خود كه با آنان آميزش داشته مثل برادر ، مادر ، پدر ، زن ، فرزند از هول جان ميگريزد .
و اينكه فرار نمودن از فرزند را در آخر همه ذكر نموده شايد اشاره به اين باشد كه شدّت هول و اضطراب در آن روز بدرجهاى ميرسد كه مرد از فرزند و پسرش كه محبوبترين موجودات نزد وى بشمار ميرود وى را ميگذارد و از هول جان فرار مىكند و اين آن وقتى است كه انسان در منتهى درجه اضطراب و ترس رسد كه حتّى از اولادش نيز بگريزد .
لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ
اشاره به اينكه در آن روز هر كسى مشغول خود و در بند اعمال و افعال خود مىباشد از همسر رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم سوده چنين روايت ميكنند كه گفت از رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم شنيدم فرمود روز قيامت مردم برهنه و ختنه نكرده و لگام بدهن آنها بسته تا به گوش آنها با چنين حالى وارد محشر ميگردند سوده گفت گفتم يا رسول اللَّه اگر مردم برهنه باشند عورت آنان نمايان گردد و به عورت يكديگر نظر كنند آن وقت حضرت اين آيه را خواند
لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ
( ابو الفتوح رازى )
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ ضاحِكَةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ وَ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْها غَبَرَةٌ تَرْهَقُها قَتَرَةٌ
گويند ( قتره ) گردى است كه از هوا فرود آيد ( غبره ) گرديست كه از زمين بلند شود .
اشاره به اينكه در قيامت مردم دو دسته شوند بعضى رويهاى آنان بشّاش و خندان و روشن و نورانى و بعضى رويهاى آنان آلوده و گرد زده و گرفته و سياه گرديده در