حكم وجوبى برداشته مىشود و بجاى آن ديه به گردن قاتل ثابت ميگردد .
فَاتِّباعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَداءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسانٍ
بقاعده عربيت فاتباع مبتدا و خبرش محذوف است يعنى بايستى قاتل در موقع ديه دادن بطور معروف تابع گردد و ديه بدهد براى گذشت و احسانى كه اولياى مقتول در باره وى مراعات نمودهاند .
ذلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ رَحْمَةٌ
و اين حكم كه در جايى كه ولى مقتول بگذرد و در عوض قصاص ديه بگيرد اين تخفيف است از طرف پروردگار شما كه از روى رحمت و رأفت حكم قصاص را سبك گردانيده .
از تفسير عياشى چنين نقل ميكنند كه او از صادق آل محمد صلى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت مىكند كه فرموده قوله تعالى
الْحُرُّ بِالْحُرِّ
هر گاه مرد آزاد عبدى را كشت نبايد او را بكشند بلكه بايست او را بكتك سخت مجازات نمايند و از وى ديه بگيرند و هر گاه مردى زنى را كشت اولياء او مخيرند در اينكه ديه بگيرند يا نصف ديه او را بدهند و قصاص نمايند و اخبار ديگرى نيز در اين خصوص رسيده كه فقهاء در كتب فقهيه متعرض گرديدهاند .
فَمَنِ اعْتَدى بَعْدَ ذلِكَ فَلَهُ عَذابٌ أَلِيمٌ
در اين جمله دو احتمال داده شده يكى پس از عفو و ديه اگر ولى دم يعنى اولياى مقتول قصاص كنند بر آنان است عذاب اليم .
و ديگر هر گاه قاتل بعد از تخفيف و عفو از طرف اولياء مقتول باز فساد كند و آدمكشى نمايد
فَلَهُ عَذابٌ أَلِيمٌ
كه در دنيا قصاص مىشود يا در آخرت مجازات سخت مىبيند يا هم در دنيا بكيفر اعمال مجازات مىشود و هم در آخرت مبتلا به عذاب و شكنجه ميگردد ، قول دوم بسياق آيه نزديكتر است .
اگر روح حقيقتبين در كسى پيدا شود به خوبى تواند از همين قانون قصاص پى