فايده نهم : در بيان مراد از « عده » در اسناد . « 1 »
فايده دهم : در بيان اسامى مشهورى كه مشترك بين چند راوى است . « 2 »
فايده يازدهم : در بيان الفاظ متداولى كه معناى آنها مشكل است . « 3 »
فايده دوازدهم : تكرار نام راوى در دو باب متناقض - مثل باب من لم يرو عنهم و باب اصحاب راوى ائمه . « 4 »
مؤلف پس از اتمام و تدوين اين دوازده فايده دچار ضايعه مرگ فرزندش سيد على مىشود - كه كتاب را به درخواست او نوشته - و يادداشتهاى متفرق را با برخى فوايد ديگر درمىآميزد و شش فايدهء ديگر را نيز مىافزايد و آنها را بهعنوان صدقه جارى براى فرزند مرحومش ذكر مىكند . « 5 »
اين فوايد ششگانه عبارتاند از :
1 . معرفى بسيارى از راويان منحرف . در اين فايده از واقفيان 61 نفر و از فطحيان 12 نفر و از خاندان بنى فضال و زيديه 29 نفر ، از كيسانيه 5 نفر ، از اهل سنت 38 نفر و از غاليان و متهمان به غلو 67 نفر كه در اين بخش از محمد بن سنان به تفصيل بحث كرده است . « 6 »
2 . جمعى از مشايخ حديث كه يا جرح شدهاند و يا در شمار مجهولين آمدهاند و ممدوح يا موثق هستند . در اين فايده 69 نفر از اينگونه افراد را برشمرده و دليل مدح يا توثيق آنان را ذكر كرده است . « 7 »
هامش
( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 212 - 219 .
( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 220 - 239 .
( 3 ) . همان ، ج 1 ، ص 240 - 253 .
( 4 ) . همان ، ج 1 ، ص 254 - 256 .
( 5 ) . همان ، ج 1 ، ص 257 .
( 6 ) . همان ، ج 1 ، ص 258 - 418 .
( 7 ) . همان ، ج 1 ، ص 419 - 501 .