و بيانهاى مختلفى ذكر كردهاند . وحيد بهبهانى در اين فايده به تفصيل ، آراء و ادلّهء ايشان را بررسى كرده و جواب گفته است .
فايده دوم : اصطلاحات رجالى . استفادهء توثيق و تضعيف و مدح متوقف بر شناخت تعبيرات رجاليون و شيوههاى كاربرد آنهاست . در اين فايده 29 عنوان از اينگونه الفاظ را شرح داده و غالبا به مواردى از اشخاصى كه اين تعبيرات دربارهء آنها بهكار رفته هم اشاره كرده است .
فايدهء سوم : ساير امارات وثاقت و مدح و قوّت . گذشته از برخى تعبيرات كه حكايت از اعتبار راوى دارند ، بخشى از نشانهها هم به شكل كلّى و قانونمند دلالت بر وثاقت يا مدح يا حداقل قوّت راوى دارند . اين نشانهها همان قواعد توثيق و حسن و به تعبير ديگر قواعد علم رجال در تشخيص حال راويان هستند . مرحوم بهبهانى 54 عنوان از نشانههايى را كه دلالت بر وثاقت يا مدح يا قوّت راوى داشته است يا چنين ادعا شده را گرد آورده است .
گفتنى است كه بين فايدهء دوم و سوم مرز دقيقى تشريح نشده و گاه در فايدهء سوم به شرح لفظى چون فاضل ، دين و امثال اينها پرداخته و در فايدهء دوم به بحث اصحاب اجماع اشاره دارد . اما غالب مباحث اين دو فايده چنان است كه شرح داده شد .
فايدهء چهارم : به بيان برخى مصطلحات خود در تعليقات اختصاص دارد .
فايدهء پنجم : توجه به برخى خصوصيات نامها هنگام مراجعه به كتاب رجال و استفاده از آن است . وى توصيههايى در شيوهء مراجعه به كتب رجالى دارد كه همه مربوط به شيوهء يافتن اسامى ، و احيانا اشتباهات مؤلفان كتب رجالى در ذكر اسامى است .
اين پنج فايده بهخصوص سه فايدهء اول - كه عمدهء مباحث را دربردارد - پايهء بسيارى از مباحث تحقيقى در حوزهء قواعد رجالى را تشكيل داده بهطورى كه بسيارى از كتب تحقيقى پس از وى را مىتوان يا به صراحت ، شرح و توضيح آنها بدانيم و يا آن مقدار استناد به آنها و استفاده از آنها فراوان است كه وابستگى به آراء
آشنايى با كتب رجالى شيعه ( فارسى ) — صفحة 255
مساهمون: محمد كاظم رحمان ستايش
ص٢٥٥