4 . علامه مجلسى در پشت اين نسخه چنين نوشته است :
إنّه أوقفها من قبل الشاه سليمان فى شهر شعبان من سنة مئة بعد الألف .
تصحيح الأسانيد . يادآورى مىشود كه مؤلف كتابى در ذكر تمامى طرق شيخ طوسى به مصادر كتابهاى تهذيب و استبصار نگاشته و نام آن را رساله تصحيح الأسانيد گذاشته است . وى مختصر اين رساله را در ضمن فايدهء چهارم خاتمه به صورت كامل آورده است . « 1 »
وى دليل تأليف اين رساله را دو نكته ذكر كرده است :
1 . ضعيف يا مجهول يا مرسل بودن برخى از طرق شيخ طوسى به مصادر كتابش بنابر نظر مشهور موجب تضعيف روايات وى شمرده مىشد .
2 . تعليق در اسناد تهذيب و استبصار و عدم ذكر سند شيخ طوسى به برخى از مؤلفان كتب مشهور موجب تضعيف روايات او مىشد .
مؤلف با توجه به اين دو مشكل مهم ، به تتبع پرداخته و به طرق ديگرى از شيخ طوسى دست يافته كه آن طرق صحيح هستند و اعتبار دارند و مىتوانند جبران ضعفهاى پيشگفته را بنمايند .
بر اين اساس مؤلف ، اسناد شيخ طوسى را به 850 نفر از نويسندگان مصادر كتابش با ذكر آدرس آن اسناد فراهم آورده و اعتبار آنها را بررسى كرده است .
نتيجهء زحمت مؤلف آن شده كه حدود 500 طريق شيخ طوسى را به اين شيوه معتبر دانسته است . حال آنكه شيخ طوسى از مشايخ خودش در مشيخه تهذيب و استبصار فقط 39 استاد را نام برده و علامه حلى و ميرزاى استرآبادى ظاهرا فقط 25 طريق را معتبر مىدانند و سيد تفرشى 31 استاد شيخ طوسى را بر مشيخه تهذيب و استبصار افزوده و طرق آنها را از كتاب الفهرست شيخ طوسى استخراج كرده است . تفرشى در مجموع 30 طريق شيخ را معتبر دانسته است . « 2 »
هامش
( 1 ) . جامع الرواة ، ج 2 ، ص 473 - 529 .
( 2 ) . براى ديدن نمونهها و شيوهء جمعآورى اين اساتيد در رسالة تصحيح الأسانيد و نيز نقد آن نگاه كنيد به : اطلالة على الرجال و الحديث ، ص 132 - 136 يا مقدمهء جامع الرواة ، ج 1 ، ص د ، ه ، و .