الْبَهائِمِ مِنَ التَّعاطُفِ وَإِن طالَ اعْتِلافُها عَلى مِخْوَدٍ واحِدٍ . « 1 »
تمايل دلها به همديگر يا نفرت از يكديگر به چه دليل است ؟
حنان بن سدير از پدرش نقل كرده است كه به امام صادق - عليه السلام - گفتم :
گاهى مردى را ملاقات مىكنم كه نه او را قبل از اين مىشناختم ، و نه او مرا مىشناخته است ، ولى محبّت او را به شدّت در دلم احساس مىكنم ، و هنگامى كه با او سخن مىگويم مىبينم او نيز مانند من است ( يعنى ) او هم همان احساسات مرا دارد و اين معنى را برايم متذكّر مىشود ، اين چيست ؟
حضرت فرمودند : راست گفتى اى سدير ؛ تمايل دلهاى ابرار وصالحان به همديگر بهنگام ملاقات با همديگر گرچه محبّت مزبور را با زبان متذكّر نشدهاند مانند درهم آميختن قطرات آسمان با آب نهرها است .
و از هم فاصله گرفتن دلهاى فجّار و فسّاق هنگامى كه با هم ملاقات مىكنند گرچه كلمات مودّت و محبّت را بر زبان جارى كنند ، مانند از هم فاصله گرفتن چهارپايان از همديگر است گرچه مدّتهاى طولانى از يك آخور چريده باشند .
بِمَ يُعْرَفُ النَّاجِي ؟
عَنِ الْمُفَضَّلِ بنِ عُمَر ، عَنْ أَبي عَبْدِاللَّه - عليه السّلام - قالَ : قُلْتُ : بِمَ يُعْرَفُ النَّاجي ؟
قالَ : « مَنْ كانَ فِعْلُهُ لِقَولِهِ مُوافِقاً فَأَثْبِتُ لَهُ الشَّهادَةُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ فِعْلُهُ لِقَوْلِهِ مُوافِقاً فإِنَّما ذلِكَ مُسْتَوْدَعٌ . « 2 »
هامش
( 1 ) - أمالى الطوسى : ج 2 ص 25 ، بحارالأنوار : ج 71 ص 281 ح 1 .
( 2 ) - اصول كافى : ج 1 ص 36 ح 5 .