قال زرارة : وسألته عن قول اللَّه :
( وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ )
« 1 » الآية .
قال : أخرج من ظهر آدم ذريّته إلى يوم القيامة فخرجوا كالذرّ ، فعرَّفهم وأراهم صنعه ، ولولا ذلك لم يعرف أحدٌ ربه .
وقال : قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم : كلّ مولود يولد على الفطرة - يعني على المعرفة - بأنّ اللَّه عزّ وجلّ خالقه ، فذلك قوله :
« وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ
« 2 » « 3 » .
زراره گويد : از امام باقر عليه السلام در مورد فرمايش خداى متعال كه مىفرمايد : « خاص و خالص و بىهيچ شائبهء شرك ، خدا را بپرستيد » پرسيدم ، و اين كه حنيفيّه چيست ؟
حضرت فرمود : آن همان فطرت و سرشتى است كه خداوند مردم را بر آن آفريد ، و براى آفريدهء خدا دگرگونى و تبديلى نيست .
فرمود : خداوند آنها را بر شناخت آفريد .
زراره گويد : و از معنى فرمايش خدا كه مىفرمايد : « و ( اى رسول ما ! ) به ياد آر هنگامى را كه پروردگار تو از پشت و صلب فرزندان آدم ، ذريّه آنها را برگرفت » پرسيدم ؟
حضرت فرمود : خداوند از كمر حضرت آدم فرزندانى را كه تا روز قيامت متولّد مىشوند مانند ذرّه بيرون آورد ، پس خود را به آنها شناسانيد و احسان خود را به آنها نشان داد ، و اگر غير از اين بود ، كسى پروردگار خود را نمىشناخت .
حضرت فرمود : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و سلم مىفرمايد : هر مولودى بر اساس فطرت و سرشت - يعنى بر شناخت و معرفت - متولّد مىشود ، يعنى شناخت اين كه خداى متعال آفريدگار اوست ، فرمايش خدا در قرآن نيز اين است كه مىفرمايد : « و اگر از آنها بپرسى : چه كسى آسمانها و زمين را آفريده ، هرآينه مىگويند : خدا » .
هامش
( 1 ) - الأعراف : 172 .
( 2 ) - بحار الأنوار : ج 3 ص 279 ح 11 ، عن التوحيد .
( 3 ) - الزّمر : 38 .