ابو سعيد ، بار ديگر پرسيد : اى پيامبر خدا ! مقصود از اين آيهء شريف :
« قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ
؛ « 1 » بگو : خدا و هر كس كه از كتابْ آگاهى داشته باشد ، براى شهادت دادن ميان من و شما ، كافى است » ، كيست ؟
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود :
ذاكَ أخى عَلىِّ بنِ أبي طالِب . « 2 »
[ مقصود ] برادرم على بن ابى طالب است .
عبد الرحمان بن كثير ، از امام صادق عليه السلام در بارهء آيهء
« قالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ
؛ . . . » « 3 » ، روايت كرده كه امام عليه السلام ميان انگشتان خود را باز كرد و آنها را روى سينهاش نهاد و سپس فرمود :
وَ عِندَنا وَ اللَّهِ عِلمُ الكِتابِ كُلُّهُ ! « 4 »
به خدا سوگند ، همهء دانش كتاب ، نزد ماست !
بنا بر اين ، مقصود از « علم الكتاب » در اين جا ، چيزى غير از دانش قرآن است كه از آن ، ياد خواهد شد . گفتنى است كه در ميان مفسّران ، در بارهء مقصود از « كتاب » ، اختلاف نظر وجود دارد ؛ « 5 » امّا مقصود هر چه باشد ، « علم الكتاب » ، اشاره به دانش ويژهاى است كه هر كس بهرهاى از آن داشته باشد ، قادر بر انجام دادن كارهاى خارق العاده خواهد بود .
2 . تأويل قرآن
تأويل قرآن ، به معناى بيان حقيقت و مقصود اصلى آيات قرآن ، از دانشهاى ويژهء اهل بيت عليهم السلام است . آنان ، به معانى باطنى آيات قرآن كه در وراى معانى ظاهرى آنها
هامش
( 1 ) . سورهء رعد ، آيهء 43 .
( 2 ) . الأمالى ، صدوق ، ص 659 ، ح 3 .
( 3 ) . سورهء نمل ، آيهء 40 .
( 4 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 229 ، ح 5 .
( 5 ) . ر . ك : الميزان فى تفسير القرآن ، ج 15 ، ص 363 ( ذيل آيهء 40 سورهء نمل ) .