حارث نصرى ، از امام صادق عليه السلام پرسيد : وقتى از امام ، سؤالى مىشود كه پاسخ آن را نمىداند ، چگونه پاسخ مىدهد ؟ امام عليه السلام فرمود :
يُنْكَتُ فِى القَلبِ نَكتاً أو يُنقَرُ فى الاذُنِ نَقراً . « 1 »
به دلش ، الهام مىگردد يا در گوشش ، نجوا مىشود .
از امام رضا عليه السلام نيز از آنچه امام نمىداند ، پرسيدند . ايشان فرمود :
إنَّ العَبدَ إذا اخْتارَهُ اللَّهُ عز و جل لِامورِ عِبادِهِ ، شَرَحَ صَدرَهُ لِذلِكَ وَ أودَعَ قَلبَهُ يَنابِيعَ الحِكمَةِ وَ ألهَمَهُ العِلمَ إلْهامَاً فَلَم يَعيَ بَعدَهُ بِجَوابٍ وَ لايُحَيَّرُ فِيهِ عَنِ الصَّوابِ فَهُو مَعصُومٌ مُؤَيَّدٌ ، مُوَفَّقٌ مُسَدَّدٌ ، قَد أمِنَ الخَطايَا وَ الزَّلَلَ وَ العِثارَ يَخُصُّهُ اللَّهُ بِذلِكَ لِيَكونَ حُجَّتَهُ عَلى عِبادِهِ وَ شاهِدَهُ عَلى خَلقِهِ وَ
« ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ »
« 2 »
.
« 3 »
هر گاه خداوند ، بندهاى را براى امور بندگانش برگزيند ، براى اين كار ، سينهاش را گشاده مىگردانَد و چشمههاى حكمت را به دل او مىسپارد و علم را به كمال ، بر او الهام مىكند و از اين پس ، ديگر در پاسخى ، درمانده نمىگردد و در [ تشخيصِ ] صواب ، سرگشته نمىشود . پس او معصوم است و تأييد شده [ از جانبِ خدا ] و توفيق يافته و رهنمون گشته است و از خطا و لغزش و افتادن ، در امان است . خداوند ، او را به اين امور ، اختصاص داده تا حجّت او بر بندگانش و گواه او بر خلقش باشد ؛ و « اين ، فضل خداست كه به هر كه بخواهد ، مىدهد ؛ و خدا ، صاحب فضل بزرگ است » .
از اين روست كه تنها امام على عليه السلام مىتواند بانگ زند كه :
« سَلونى قَبْلَ أن تَفْقِدونى ؛ « 4 »
از من بپرسيد ، پيش از آن كه مرا از دست بدهيد » و ديگرى را ياراى چنين سخنى نيست و هر كه نادانسته ، سخن بر زبان رانْد ، رسوا شد . البته ساير امامان معصوم عليهم السلام هم از اين ويژگى برخوردارند .
هامش
( 1 ) . الأمالى ، طوسى ، ص 408 ، ح 916 .
( 2 ) . سورهء جمعه ، آيهء 4 .
( 3 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 202 و 203 ، ح 1 .
( 4 ) . ر . ك : دانشنامهء اميرالمؤمنين عليه السلام : ج 11 ص 421 « باب دهم : پيش از آن كه مرا از دست بدهيد ، از من بپرسيد » .