همه در نزد اهل بيت عليهم السلام به امانت است و بس .
افزون بر نهج البلاغه ، در ديگر متون روايى در شأن پيشوايان ، از واژههاى « كهف » و « كهوف » ، استفاده شده است . امام جواد عليه السلام ، در زيارت پدر بزرگوارش امام رضا عليه السلام مىفرمايد :
السَّلامُ عَلى كُهُوفِ الكائِناتِ وَ ظِلِّها ! « 1 »
سلام بر پناهگاههاى هستى و سايههاى آن !
و در دعاى روزانهاى كه از امام سجّاد عليه السلام نقل شده است ، اهل بيت عليهم السلام را چنين مىخوانيم :
اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الكَهفِ الحَصِينِ وَ غياثِ المُضْطَرِّينَ . « 2 »
بار خدايا ! بر محمّد و خاندانش ، دژ نگهدارنده [ ى ما ] و فريادرسِ گرفتاران ، درود فرست .
تبيين « پناهگاه آفريدگان »
واژهء « الوَرى » ، به معناى آفريدگان و مخلوقات خداست و تركيب « كهف » و « الوَرى » ، يعنى پناهگاهِ آفريدگان و عموميت آن ، تمامى موجودات را در برمىگيرد ؛ زيرا همهء موجودات ، آفريدگان الهىاند و ضرورت « كَهْفُ الوَرى » ، در همين نكته است كه هر موجودى به گاهِ نياز ، در جستجوى پناهگاهى است تا در سايهسار آن ، آرام گيرد و از گرما و سرما و دشمن و ترس و . . . بِرَهد ، و اگر در زمان نياز ، پناهگاه را در نيابد ، بىترديد ، آفات و بلايا و . . . ، او را از بين خواهند بُرد .
به نظر مىرسد كه استفاده از « كهف » ، يعنى پناهگاه وسيع ، در برابر « غار » كه شكافى خُرد در دلِ كوه است ، به همين منظور باشد ؛ يعنى امامان عليهم السلام ، همهء آنانى را كه در جستجوى مأمن هستند ، پناه مىدهند و اين پناهگاه ، تنها به اين دنيا اختصاص ندارد ؛ بلكه در دين ، و در دنيا و آخرت ، پناه مردماناند . مرحوم علّامه مجلسى ، در
هامش
( 1 ) . بحار الأنوار ، ج 102 ، ص 53 ، ح 11 .
( 2 ) . مصباح المتهجّد ، ص 361 .