11 . بازخوانى تاريخ تشيّع اماميه : غيبت و مهدويت ، عبدالعزيز عبدالحسين ساشادينا ، ترجمه و نقد : محمودرضا افتخارزاده ، تهران : روزگار ، 1390 ش ، ويرايش دوم .
تنها چاپ نسخهء انگليسى اين كتاب ، در سال 1980 م ، توسط انتشارات دانشگاه ايالتى نيويورك انجام شده است . مؤلف ، با آن كه به مهدى شخصى اماميه ( امام محمّد بن الحسن العسكرى عليه السلام ) اعتقاد دارد ، به نقد تاريخى روايات مرتبط با اوصاف مهدى و علائم خروج و ظهورش مىپردازد و به اين جمعبندى مىرسد كه مهدىِ اماميه ، « خاص » است و با موعودهاى اديان ديگر و ديگر فرقهها ( كيسانيه ، زيديه ، اسماعيليه و بنى عباس ) يكى نيست و بسيارى از روايات مربوط به توصيف شخص و شخصيت و دولت او ، ريشه در اسرائيليات يا تمايلات فرقهها براى زمينهسازى مهدى خودشان دارد .
مؤلف ، در كتاب ديگرش كه در 1996 م ، در آكسفورد منتشر كرده است ( ترجمهء كتاب دادگستر جهان ابراهيم امينى ) ، در مقدّمهاى تفصيلى ، به تبيين بهترى از نتايج تحقيق پيشين نيز دست زده است و مىگويد : مهدويت شيعى ، ريشه در هيچ دين يا فرهنگ ديگرى ندارد . به علاوه ، دو مبحث « عدالت » و « امامت » قرآن ، بدون باورِ « دادگستر نهايى جهان » ، ناتمام خواهد بود .
2 - 3 . تدوين پايان نامههاى دانشگاهى
در سالهاى اخير در مراكز دانشگاهىِ مرتبط با حوزههاى دين در ايران ، يكى از موضوعاتى كه دغدغهء خاطر دانشجويان قرار گرفته ، مسئلهء مهدويت بوده است « 1 » و
هامش
( 1 ) . گفتنى است اندكى پيش از انقلاب اسلامى ايران در 1357 ش ( 1979 م ) ، گرايش به مباحثِ : آيندهء جهان ، پايان تاريخ ، آخرين انسان ، ابَر انسان ، انسان كامل و مُنجى موعود ، تحت تأثير هزارهگرايان يهودى و مسيحى و مسيحيان صهيونيست ( اوانجليستها ) و محافظهكاران جديد ( نئوكانها ) و عُرفاى يهودى طريقت قبّالا ) و . . . در اروپا ، امريكا و كانادا شدّت گرفته بود و نگارش مقالات و كتابها و پايان نامههاى فراوان و ساخت مستندهاى راديويى و تلويزيونى بسيارى را در جهان غرب به همراه داشت ، تا جايى كه در طول يك دهه ، به يك موج پژوهشى تبديل گرديد و پيروان آيينهاى شرقى ( هندو ، بودا و . . . ) نيز به آن پيوستند ( در بارهء اين فضاى علمى - رسانهاى ، ر . ك : بازخوانى تشيّع اماميه : غيبت و مهدويت : ص 19 - 20 ) .