و از اهل رى : بسّامى « 1 » و ابو على اسدى « 2 » ( روايتگر اين نقل براى شيخ صدوق ) ، و از اهل آذربايجان : قاسم بن علاء ، « 3 » و از اهل نيشابور : محمّد بن شاذان ، « 4 » و بغداديانِ غير وكيل : ابو القاسم بن ابى حليس ، « 5 » ابو عبد اللَّه كندى ، « 6 » ابو عبد اللَّه جنيدى ، « 7 »
هارون قزّاز ، « 8 » نيلى ، ابو القاسم بن دبيس ، « 9 » ابو عبد اللَّه بن فرّوخ ، مسرور طبّاخ
هامش
( 1 ) . در برخى نقلها شامى و سايى آمده است . نام وى در كتابهاى رجالشناسى ، ذكر نشده است ( ر . ك : ح 812 ) .
( 2 ) . ظاهراً ابو على اسدى ، فرزند محمّد بن جعفر اسدى است كه راوى اين نقل است ( ر . ك : پانوشت 2 ، أعيان الشيعة : ج 2 ص 384 ش 2494 ) .
( 3 ) . ر . ك : ج 4 ص 154 پانوشت ح 667 .
( 4 ) . ر . ك : ج 4 ص 342 پانوشت ح 711 .
( 5 ) . در برخى نقلها « حابس » آمده است ( كشف الغمّه ) . نيز ، ر . ك : همين دانشنامه : ج 4 ص 336 پانوشتح 704 .
( 6 ) . ابو عبد اللَّه كندى ، ظاهراً يحيى بن زكريّا بن شيبان بغدادى علاف است . نجاشى در توصيف وى گفته است : شيخ ثقهء صدوق - كه مذمّتى بر وى وارد نشده است - . . . كتابهايى دارد ، از جمله الفضائل . از طريق نجاشى ، و نيز طريق شيخ در الفهرست به دست مىآيد كه طبقهء وى با ادّعاى ديدارش از امام زمان عليه السلام قابل تطبيق است ، همان گونه كه اين ادّعاى وى را روايتى كه در بارهء غيبت امام عليه السلام در كتاب الغيبةى نعمانى روايت كرده ، تأييد مىكند . او با ابو عبد اللَّه كندى معروف به « شاه رييس » كه كشّى او را در زمرهء غاليان ملعون شمرده ، متفاوت است ( ر . ك : رجال النجاشى : ج 2 ص 413 ش 1191 ، الفهرست : ص 35 ش 4 و ص 54 ش 53 ، الغيبة ، نعمانى : ص 66 ح 6 و ص 129 ح 4 و ص 135 ح 19 وص 178 ح 23 و ص 197 ح 6 ، رجال الكشّى : ج 2 ص 806 ش 1002 ) .
( 7 ) . از وى تنها همين روايت نقل شده است . شيخ صدوق ، حديثى در باب توقيعات به سندش نقل مىكند و در آن جا ابو عبد اللَّه بن جنيد و در برخى نقلها عبد اللَّه بن جنيد آمده است كه امام عصر عليه السلام ، غلامى را نزد وى در واسط فرستاد كه بفروشد . . . ( ر . ك : كمال الدين : ص 442 و ص 486 ح 7 ، الإمامة و المنتظر : ص 141 ح 163 ) . گفته شده است كه وى ابو عبد اللَّه احمد بن جنيد است كه در بارهاش آمده است : « إمامى حسن ، و خرج إليه توقيعه » ( ر . ك : مستدركات علم رجال الحديث : ج 1 ص 273 ش 790 ، قاموس الرجال : ج 11 ص 403 ) .
( 8 ) . نام وى در كتابهاى رجالشناسى ، ذكر نشده است . در قاموس الرجال ( ج 10 ص 476 ش 8144 ) ، « فراء » آمده و در مستدركات علم رجال الحديث ( ج 8 ص 124 ش 15802 ) احتمال داده كه وى همان « هارون بن عمران همدانى » باشد .
( 9 ) . نام پدر وى مختلف آمده است : دبيس ، رميس ، دبيش و رئيس . شيخ صدوق در باب توقيعات ، خبر ى را نقل مىكند و از ابو رميس نام مىبرد كه احتمالًا همين شخص است ( ر . ك : ج 4 ص 336 پانوشت ح 704 ، كشف الغمّة : ج ص 322 ) .