صبح تجديد وضو نكردم . ديدم ولىّ عصر - أواحنا فداه و رزقنا لقاه - را و مكالماتى بين اين ذرّهء بىمقدار و آن ولىّ كردگار شد كه الآن به تفاصيل آن آگاه نيستم . از آن جمله پرسيدم كه : اين اصول عمليّه كه فقها در هنگام نقد و نيل اجتهادى به آن عمل مىكنند ، مَرضى هست ؟ فرمودند : « بلى ، اصول عذريّه و عمل به آن ، مطلوب است » .
عرض كردم : در باب عمل به اخبار ، دستور چيست ؟
فرمودند : « همان است كه فقها به آن اخذ [ مىكنند ] و عمل به همين اخبار ، در كتب معموله ، مجزى است » .
عرض كردم : در مورد مناجات خمسهعشر چه دستور مىفرماييد ؟ با وجودى كه به سندى مأثور از معصوم نيست ، آيا خواندن رواست ؟
فرمود : « به همين نهجى كه علما معمول مىدارند ، عمل كردن رواست و عامل ، مأجور است » .
و اين ضعيف را چنان معلوم شد كه مىخواستند بفرمايند در عصر غيبت ، همين رويّه كه فقها در استنباط احكام دارند و به آن عمل مىكنند ، مرضى [ مورد رضايت ] است و اتعاب نفس براى ادراك واقع ، ضرور نيست . و باز مسئلهء ديگر عرضه داشته بودم كه الآن هيچ يك از آنها در خاطرم نيست . و اللَّه الهادى إلى سواء السبيل . « 1 »
896 . محمّدحسين حسينى طهرانى ، « 2 » از علّامه طباطبايى ( صاحب تفسير الميزان ) شنيده است كه مرحوم سيّدعلى قاضى « 3 » مىفرمود : بعضى از افراد زمان ما مسلّماً ادراك محضر
هامش
( 1 ) . در جستجوى استاد : ص 22 ، مهدى موعود ، ذخيرهء الهى : ص 137 .
( 2 ) . سيّد محمّدحسين حسينى طهرانى ، متولّد سال 1345 ق در تهران ، اديب ، حكيم و كلامى و از شاگردان علّامهطباطبايى بود . تحصيلات حوزه را در قم و عراق گذراند . در اخلاق و عرفان از شاگردان حاج شيخ عبّاس قوچانى و حاج شيخ جواد انصارى همدانى و جمال الدين گلپايگانى بود . در سال 1416 ق دعوت حق را لبيك گفت . اللَّهشناسى ، امامشناسى و معادشناسى از آثار اوست .
( 3 ) . سيّد على قاضى طباطبايى ، معروف به علّامه قاضى ، متولّد 13 ذى الحجّهء 1282 ق تبريز است . پدر او ، آية اللَّهسيّد حسين قاضى ، از شاگردان ميرزا محمّدحسن شيرازى بود . علّامه قاضى از شخصيتهاى كمنظير معاصر عرفان و شيعه است . او همچنين استاد علّامه طباطبايى و آية اللَّه بهجت بوده است . در 23 سالگى عازم نجف شد و پس از اقامت در نجف ، تحصيلات خود را در نزد اساتيدى از جمله : آخوند خراسانى ادامه داد و در 27 سالگى به درجهء اجتهاد نائل شد .
اساتيد عرفان وى ، شيخ محمّد بهارى و سيّد احمد كربلايى بودهاند . اين دو از شاگردان مبرّز ملّا حسينقلى همدانى بودهاند . سلسلهء اساتيد ملّا حسينقلى همدانى ، به سيّد على شوشترى و سپس به شخصى گمنام به نام ملّا قلى جولا مىرسد . وى در 14 ربيع الأوّل 1366 ق در 83 سالگى وفات نمود و در قبرستان وادىالسلام نجف ، نزد پدر خود ، به خاك سپرده شد .