عراق همراه شدم . او مالى همراه داشت كه از آنِ غريم ( امام زمان عليه السلام ) بود و آن را فرستاد ؛ ولى به او باز گردانده و به او گفته شد : « حقّ پسران عمويت را از آن بيرون كن ، و آن ، چهارصد درهم است » .
آن مرد ، متحيّر و مبهوت و شگفتزده ماند و در حساب مال ، دقّت كرد . در دست او مزرعهاى از آنِ پسرعموهايش بود كه بخشى از حقّ آنان را به آنها باز گردانده بود و بخشى ديگر ، مغفول مانده بود . چون مال را برايشان محاسبه و بيرون كرد ، طبق فرمودهء امام عليه السلام چهارصد درهم شد . آن مال را بيرون آورد و بقيّه را براى امام عليه السلام فرستاد و پذيرفته شد . « 1 »
722 . الإرشاد - با سندش به نقل از حسن بن عيسى عُرَيضى « 2 » - : هنگامى كه امام عسكرى عليه السلام در گذشت ، مردى از مصر ، « 3 » با مالى براى صاحب الأمر ، به مكّه آمد و در بارهء صاحب الأمر اختلاف پديد آمد . برخى مردم گفتند : امام عسكرى عليه السلام در گذشت ، بى آن كه جانشينى داشته باشد . برخى ديگر گفتند : جانشين پس از او ، جعفر [ كذّاب ] است . برخى نيز گفتند : جانشين پس از او ، فرزندش است .
او ( مصرى ) مردى را با كنيهء ابو طالب همراه نامهاى به عسكر [ در سامرّا و محلّ اقامت امام عسكرى عليه السلام ] فرستاد تا از وضعيت و درستى امر جويا شود . مرد ، نزد جعفر [ كذّاب ] رفت و از او طلب برهان ( نشانه ) كرد . جعفر گفت : در اين وقت ، آمادگى ندارم .
هامش
( 1 ) . كمال الدين : ص 486 ح 6 ، دلائل الإمامة : ص 525 ح 498 ، الثاقب فى المناقب : ص 597 ح 540 ، بحار الأنوار : ج 51 ص 326 ح 45 . نيز ، ر . ك : الكافى : ج 1 ص 519 ح 8 ، الإرشاد : ج 2 ص 356 ، الإمامة و التبصرة : ص 140 ، إعلام الورى : ص 446 .
( 2 ) . « عُريضى » ، منسوب به عُرَيض ، دشتى در چهار مايلى مدينه است .
( 3 ) . مردى از مصر : شيخ صدوق ، نام وى را در شمار كسانى كه بر معجزهء امام زمان عليه السلام آگاه بودهاند و او آنها راديده ، آورده است و گفته : صاحب مال در مكّه كه گفته شده ، شايد همين مرد باشد » ( ر . ك : ج 5 ص 95 ح 810 « و اين افراد » ، شرح اصول الكافى ، مازندرانى : ج 7 ص 351 ) .