براى اخذ وجوهشرعى از زكريا بن آدم ، وكيل ناحيه در قم ، سخن گفته شده است . « 1 »
ابو جعفر محمّد بن على بن اسود - از عالمان قم و نمايندهء نهاد وكالت در قم - ، اموال مربوط به موقوفات قم را به ابوجعفر عمرى - سفير دوم امام عليه السلام - داد . « 2 »
نهاد وكالت پس از تحويل اموال ، قبض رسيد آن را نيز براى آنان صادر مىكرد كه در اواخر عصر سفارت سفير دوم ، به سبب سختگيرى حكومت ، مدّتى قبض رسيد صادر نمىشد . « 3 »
حجم اموال جمعآورى شده براى امام ، گاه چنان زياد بود كه على بن اسماعيل بن جعفر الصادق ، در مقام سعايت از امام كاظم عليه السلام به يحيى بن خالد برمكى گفت :
« اموال از شرق و غرب به سوى او سرازير شده و در خزانههايى نگاهدارى مىشود و زمينى به قيمت سى هزار دينار خريده است » . « 4 »
فراوانى اموال در نزد وكيلان بويژه در آغاز كار نهاد وكالت ، گاه سبب انحراف وكيلان و تاراج اموال ناحيهء امامت نيز مىگشت . مهمترين سبب انحراف برخى از وكيلان امام كاظم عليه السلام و پيدايش گروه واقفه ، به همين علت بوده است . « 5 »
موارد مصرف اموال جمعآورى شده توسط ناحيهء وكالت نيز در گزارشهايى مورد اشاره قرار گرفته است : اعطاىخرج سفر از سوى ناحيه مقدّسه به فرد هندىِ تازهمسلمان و شيعه ، « 6 » فرستادن كفن و مخارج دفن ابو عبد اللَّه حائرى از سوى سفير دوم به واسطهء جعفر بن محمّد بن متيل ، « 7 » و اعطاى كفن به على بن زياد صيمرى « 8 » و
هامش
( 1 ) . رجال الكشّى : ج 2 ص 858 ح 1115 .
( 2 ) . كمال الدين : ص 501 ح 28 .
( 3 ) . الغيبة ، طوسى : ص 224 .
( 4 ) . الغيبة ، طوسى : ص 21 ، الارشاد : ص 299 ، المناقب ، ابن شهرآشوب : ج 4 ص 326 .
( 5 ) . ر . ك : الغيبة ، طوسى : ص 43 ، رجال الكشّى : ص 706 ش 759 و ص 767 ش 888 .
( 6 ) . ر . ك : ج 5 ص 33 ح 779 .
( 7 ) . ر . ك : ص 343 ح 622 .
( 8 ) . ر . ك : ج 4 ص 421 ح 746 .