گاه ، نامههاى شيعيان از طريق پيك سيّار ، جمعآورى و به مركز نهاد وكالت ( يعنى بغداد ) منتقل مىشد .
شيوهء نامهنگارى ( مكاتبه ) از دورهء امام صادق عليه السلام آغاز شد و به مرور زمان ، رواج يافت و در دورهء غيبت صغرا به تنها شيوهء ارتباط ميان امام و مردم تبديل شد . از اين رو ، نسبت تعداد مكاتبات امامان عليهم السلام در مقايسه با مجموع احاديث آنان ، به مرور زمان افزايش يافت و در دورهء غيبت صغرا به بالاترين حد خود رسيد .
مهمترين حوزههاى انجام وظيفهء نهاد وكالت را مىتوان اين گونه برشمرد :
2 - 1 . اقتصادى
به سبب رفاه اقتصادىِ پديد آمده در جامعه ، واجبات مالىِ شيعيان در اين دوره فراوان شده بود . افزون بر آن ، مواردى همچون : موقوفات ، نذورات ، صدقات ، هدايا و تبرّعات نيز وجود داشت كه در مجموع ، درآمد فراوانى محسوب مىشد .
از جهت ديگر ، ناحيهء امامت براى تأمين هزينهء خود ، رفع نياز نيازمندان شيعه ، خانوادهء شهدا ، هويتبخشى به نظام شيعه و . . . مخارج فراوانى داشت كه از طريق جمعآورى اموال به دست آمده ، آن را تأمين مىكرد . نهاد وكالت ، وظيفهء جمعآورى اموال از مناطق مختلف را به عهده داشت و به دستور امام عليه السلام آنها را در موارد تعيين شده ، هزينه مىكرد .
در نامهء امام حسن عسكرى عليه السلام به شيعيان نيشابور آمده است :
هر فرد از شيعيان ما در آن ناحيه كه از انحراف به دور و طالب حق است ، حقوق ما را به ابراهيم بن عبده بپردازد و او نيز به رازى [ وكيل رى و سرپرست وكلاى شرق ايران ] يا به كسى كه او معيّن مىكند ، تحويل دهد . « 1 »
در توقيع صادره خطاب به نمايندهء امام عليه السلام در نيشابور ، در بارهء تحويل اموال به
هامش
( 1 ) . رجال الكشّى : ج 2 ص 847 ش 1088 .