بديهى است كه هيچ يك از امامان شيعه مورد اتّفاق امّت نبودهاند . بنا بر اين ، چگونه مىتوان حديث ياد شده را بر آنان منطبق دانست ؟
پاسخ ، اين است كه :
اوّلًا بيشتر احاديثى كه « خلفاى دوازدهگانه » را گزارش كردهاند ، فاقد تعبير ياد شده اند و گزارشى كه به اتّفاق امّت بر آنها اشاره كرده ، از اعتبار لازم برخوردار نيست .
ثانياً بر فرض كه سند گزارش ياد شده ، صحيح باشد ، مدلول ظاهرى آن را نمىتوان به پيامبر صلى الله عليه و آله نسبت داد ؛ زيرا واقعيت ندارد ؛ چون اكثر قريب به اتّفاق زمامداران پس از پيامبر صلى الله عليه و آله ، مورد اتّفاق امّت نبودهاند . بنا بر اين ، براى تصحيح نسبت اين گزارش به پيامبر صلى الله عليه و آله بايد گفت كه مقصود از آن ، خبر دادن از آينده نيست ؛ بلكه توصيهء امّت به اتّفاق بر پيروى از آنهاست كه در اين صورت بر مذهب اماميّهء اثنا عشريّه منطبق خواهد شد .
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى ) — صفحة 357
مساهمون: محمد الريشهري
ص٣٥٧