نسبشناس معروف قرن هشتم و نهم هجرى است .
ابن عنبه ، دانشهاى اسلامى از جمله فقه و نسبشناسى را به مدّت دوازده سال نزد پدرزن خود ، تاج الدين محمّد بن معيّه ، فراگرفت و از ملازمان او شد . او پس از فوت ابن معيّه ، به مسافرت پرداخت و به اصفهان ، مكّه ، هرات و سمرقند ، سفر كرد .
مذهب ابن عنبه ، محلّ تأمّل است . برخى او را زيدى دانستهاند . « 1 » سيّد محسن امين ، شيخ عبّاس قمى و آقاى على دوانى ، او را امامى دانستهاند . « 2 » ابن عنبه ، در طبقهء شهيد اوّل قرار دارد و هر دو از طريق ابن معيّه از علّامهء حلّى روايت مىكنند .
آثار چاپ شدهء ابن عنبه در علم انساب ، عبارتاند از : 1 . عمدة الطالب فى أنساب آل أبى طالب ( عربى ) ، 2 . الفصول الفخرية ( فارسى ) .
4 . واعظ كاشفى ( م 910 ق ) « 3 »
كمال الدين حسين بن على بيهقى سبزوارى ، اديب ، مفسّر ، محدّث ، جامع فنون مختلف و واعظ معروف سدهء نهم هجرى است . او در سبزوار به دنيا آمد ؛ ولى بيشتر عمر خود را در هرات ، سپرى كرد . مذهب او به روزگار خود او پوشيده بود . او در هرات به تشيّع و در سبزوار به تسنّن ، متّهم بود . پس از او نيز راز مذهب او براى كسى آشكار نشد . برخى به استناد قرائنى مانند : استفاده از مصادر و طُرُق اهل سنّت در آثار خود ، معاشرت با امير علىشيرنوايى و خويشاوندى با جامى ( شاعر معروف ) ، او را سنّى دانستهاند . برخى نيز به قرينهء پارهاى آثار وى ، مانند كتاب روضة الشهدا ، و شعرى
هامش
( 1 ) . دائرة المعارف الشيعيّة العامة ، ج 2 ، ص 571 .
( 2 ) . ر . ك : أعيان الشيعة ، ج 3 ، ص 40 ؛ الفوائد الرضوية ، ص 21 ؛ مفاخر اسلام ، ص 317 .
( 3 ) . ر . ك : رياض العلماء ، ج 2 ، ص 185 - 192 ؛ روضات الجنّات ، ج 3 ، ص 235 - 238 ؛ إحياء الداثر ، ص 69 و 70 ؛ الكنى و الألقاب ، ج 3 ، ص 105 ؛ ريحانة الأدب ، ج 5 ، ص 22 - 29 ، روضة الشهداء ، ( مقدّمهء آقاى شعرانى ) ، تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ، ص 233 .