شيخ طايفه و علّامهء روزگار و صاحب تحقيق و تدقيق و پُر تأليف ، كه رياست اماميه در معقول و منقول به وى رسيد .
علّامهء حلّى ، از دانشمندان تأثيرگذار در حوزههاى گوناگون معارف شيعى است . دانشهاى فقه ، اصول و كلام ، در روزگار وى به اوج كمال رسيد . او نزد پدرش سديد الدين و دايى خود محقّق حلّى ، ابن ميثم بحرانى ، على بن طاووس ، احمد بن طاووس و خواجه نصيرالدين طوسى دانش آموخت . « 1 » او افزون بر عالمان ياد شده ، از بسيارى از عالمان شيعى و سنّى روايت مىكند . از عالمان شيعه مىتوان نجيبالدين يحيى بن سعيد ( پسر عموى محقّق حلّى ) ، حسين بن على بن سليمان بحرانى و مفيدالدين محمّد بن على بن جهم اسدى را نام برد . از عالمان اهل تسنّن نيز به نجم الدين على بن عمر كاتبى ( دبيران ) قزوينى ، برهان الدين محمّد بن محمّد بن محمّد سقفى ( م 686 ق ) ، عزالدين فاروقى واسطى ، تقى الدين عبد اللَّه بن جعفر بن صباغ حنفى ، شمس الدين محمّد بن محمّد كشّى شافعى و حسن بن محمّد صنعانى مىتوان اشاره كرد . « 2 » شاگردان و راويان از علّامهء حلّى نيز بسى فراواناند ، چنان كه شيخ آقا بزرگ مىنويسد :
بسيارى از كسانى كه شرح حال ايشان را در اين سده ( سدهء هشتم ) آوردهام ، از شاگردان و اجازهگيرندگان از او يا معاصران او هستند كه از دانشهاى او بهره بردهاند . بزرگترين شاگرد او كه سلسلهء اجازات به او ختم مىشود ، پسرش فخر المحقّقين است و دو پسر خواهر او سيّد عميدالدين و سيّد ضياءالدين [ اعرجى ] . « 3 » ديگر راويان از علّامه ، سيّد تاج الدين محمّد بن قاسم بن سعيد ، شيخ زين الدين
هامش
( 1 ) . الحقائق الراهنة ، ص 52 .
( 2 ) . همان ، ص 52 .
( 3 ) . همان ، ص 53 .