بحر العلوم . كتاب مبسوطى است و در ضمن الفوائد الرجاليةى مؤلّف ، آمده است . « 1 »
105 . رسالة فى الرجال ، از محمّد صادق بن محمّد مهدى خوانسارى ( م 1255 ق ) « 2 » . « 3 »
106 . تكملة نقد الرجال ، از عبد النبى بن على بن احمد كاظمى ( م 1254 ق ) . مؤلّف ، شاگرد سيّد عبد اللَّه شبّر است . اين كتاب ، تكملهء نقد الرجال تفرشى است و با تحقيق سيّد محمّد صادق بحر العلوم ، توسّط مطبعة الآداب در نجف ، در دو مجلّد ، چاپ شده است . « 4 »
107 . رجال شيخ حسن بروجنى ( م بعد از 1257 ق ) . تعليقاتى بر مشيخهء كتاب من لا يحضره الفقيهاست كه در بردارندهء تحقيقات بسيارى در احوال رجال حديث است و نگارنده در سال 1257 ق ، از نگارش آن ، فراغت يافته است . نسخهء آن به شمارهء 1874 در كتابخانهء مدرسهء سپهسالار ، موجود است . « 5 »
108 . رجال سيّد حسين حسينى خراسانى ، از سيّد حسين حسينى خراسانى . مؤلّف در سال 1258 ق ، با خطّ خود ، نسخهاى از نقد الرجال را استنساخ نمود و تعليقات خود را بر آن نگاشت . شيخ آقا بزرگ ، اين تعليقات را با عنوان ياد شده ، آورده است . « 6 »
109 . الرسائل الرجالية ، از سيّد محمّد باقر بن محمّد تقى شفتى ( حجّة الإسلام ) ( 1175 - 1260 ق ) . « 7 »
شامل رسالهها و يادداشتهاى تحقيقى ارزشمندى در رجال و
هامش
( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 120 ؛ موسوعة طبقات الفقهاء ، ج 13 ، ص 586 .
( 2 ) . وى فقيه و مجتهد شيعى است كه نزد عالمانى چون كاشف الغطاء و محمّد تقى ايوانكيفى درس خواند و بعد از پدرش ( م 1246 ق ) به مرجعيت رسيد . ميان او و فتحعلى شاه و وزيران او ، مراسلات بسيارى جريان داشت ( تراجم الرجال ، ج 2 ، ص 722 وج 3 ، ص 284 ؛ موسوعة طبقات الفقهاء ، ج 13 ، ص 596 ) .
( 3 ) . موسوعة طبقات الفقهاء ، ج 13 ، ص 597 .
( 4 ) . فهرست نسخ خطّى كتابخانهء آية اللَّه مرعشى ، ج 2 ، ص 40 ( ش 438 ) و ج 8 ، ص 125 ( ش 2931 ) و ج 14 ، ص 41 ( ش 5244 ) ؛ الذريعة ، ج 4 ، ص 417 و ج 10 ، ص 130 .
( 5 ) . الذريعة ، ج 10 ، ص 109 ( ش 228 ) .
( 6 ) . الذريعة ، ج 10 ، ص 111 ( ش 230 ) .
( 7 ) . وى فقيه ، اصولى ، رجالى و از مراجع بزرگ شيعه بود كه در عراق نزد سيّد محمّد مهدى بحر العلوم ، وحيد بهبهانى ، سيّد على بن محمّد على صاحب رياض ، شيخ جعفر كاشف الغطاء ، سيّد محسن بن حسن اعرجى و سليمان بن معتوق عاملى ، و در ايران ، از محضر ميرزاى قمى و ملّا مهدى نراقى بهره جست ، سپس در اصفهان اقامت گزيد و به تدريس و نشر احكام اسلامى پرداخت . وى شاگردان بسيارى تربيت نمود و در فقه ، اصول ، رجال و نحو ، داراى تأليفات است ( ريحانة الأدب ، ج 2 ، ص 26 ؛ مكارم الآثار در احوال الرجال ، ص 5 ، ش 1614 ؛ أعيان الشيعة ، ج 9 ، ص 188 ؛ روضات الجنّات ، ج 2 ، ص 99 ؛ موسوعة طبقات الفقهاء ، ج 13 ، ص 533 ) .