او بحكمها ماخوذا فى موضوعها : ضمير در « بحكمها » به واقعه و در « موضوعها » به موارد برمىگردد .
بمرتبته محفوظا فيها : ضمير در « بمرتبته » به حكم واقعى و در « فيها » به موارد اصول و طرق و امارات برمىگردد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
713 - امارات شرعيّه و اصول عمليّهء جارى در احكام و اثبات تكليف آيا مجزى است يا نه ؟ ( و امّا ما يجرى فى . . . لا جزائها مطلقا )
ج : مىفرمايد : امّا آنچه از امارات شرعيّه و اصول عمليّهاى كه در احكام جارى مىشوند مثل اينكه قائم شود طريق ( امارهاى ) يا اصل عملى بر واجب بودن نماز جمعه در روز جمعه در عصر غيبت « 1 » و بعد از خواندن جمعه ، معلوم شود كه در زمان غيبت ، نماز ظهر در روز جمعه واجب مىباشد « 2 » . بايد گفت ؛ وجهى براى مجزى بودن نماز جمعه نيست مطلقا . « 3 »
هامش
( 1 ) - قيام اماره : مثل آنكه خبر واحد بگويد كه در روز جمعه در عصر غيبت نماز جمعه واجب است .
اصل عملى : مثل آنكه در عصر غيبت شكّ داريم كه در روز جمعه آيا نماز ظهر واجب است يا نماز جمعه و استصحاب كنيم وجوب نماز جمعهاى را كه در عصر حضور بود . يعنى گفته مىشود : قبلا و در عصر حضور ، نماز جمعه واجب بود حال در عصر غيبت كه شكّ داريم آيا همان نماز جمعه واجب است يا نماز ظهر واجب شده است ، استصحاب مىكنيم وجوب قبلى يعنى وجوب نماز جمعه را و حكم به وجوب نماز جمعه در عصر غيبت مىشود .
( 2 ) - مثلا مكلّف ، نماز جمعه را در روز جمعه خواند و پس از خواندن ، در همان روز و در وقت ، كشف خلاف شد و يا مدّتها در روزهاى جمعه ، نماز جمعه خواند و پس از آن كشف خلاف شد در اينجا اتيان مأمور به با حكم ظاهرى ، مجزى از تكليف واقعى كه وجوب نماز ظهر بوده نمىشود و بايد اعاده يا قضاء شود .
( 3 ) - يعنى اين نماز جمعه مجزى از تكليف واقعى كه وجوب نماز ظهر بوده نمىكند چه حجيّت امارهء