ضمير در « فيها » به دو آيه ياد شده برمىگردد .
فى مقام البعث نحوه : ضمير « نحوه » به مسارعه يا استباق برمىگردد .
الى ذلك : مشاراليه « ذلك » حكم عقل مىباشد .
لما يترتّب على المادّة بنفسها : ضمير در « يترتب » به ماء موصوله به معناى « حسن » برگشته و در « بنفسها » به مادّه يعنى مسارعه و استباق برمىگردد .
و لو لم يكن هناك امر بها : مشاراليه « هناك » نيكو بودن مسارعه و استباق بوده و ضمير در « بها » به مادّه يعنى مسارعة و استباق برمىگردد .
كما هو الشّأن الخ : ضمير « هو » به ارشاد به حكم عقل برمىگردد .
تتمّة : يعنى « هذه تتمّة » و كلمهء « تتمّه » به معناى كاملكننده بوده و مقصود تمامكنندهء مبحث تاسع يعنى فور و تراخى مىباشد .
فهل قضيّة الامر : كلمهء « قضيّة » مبتدا و اضافه شده به « الامر » .
الاتيان فورا ففورا : كلمهء « الاتيان » خبر مبتدا بوده و مقصور از « الاتيان » اتيان مأمور به مىباشد .
بحيث لو عصى : ضمير در « عصى » به قرينهء مقام به مكلّف برمىگردد .
لوجب عليه الاتيان به : ضمير در « عليه » به مكلّف و در « به » به امر يا مأمور به برمىگردد .
اوّلا : يعنى « او لا يقتضى الاتيان فورا ففورا » .
وجهان مبنيّان : كلمهء « وجهان » مبتدا براى خبر محذوف يعنى « فيه » كه ضميرش به « قضيّة الامر » برگشته بوده و كلمهء « مبنيان » صفت « وجهان » مىباشد . يعنى « ففيه وجهان مبنيّان الخ » .
على هذا القول : يعنى قول به فوريّت .
او تعدّده : ضمير در « تعدّده » به مطلوب برمىگردد .
انّه لو قيل بدلالتها : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و در « بدلالتها » به صيغه
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 766
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٧٦٦