برائت و اصل اشتغال بوده مىباشد .
و يستقلّ به العقل : ضمير در « به » به ماء موصوله به معناى حكم برمىگردد .
انّه لا مجال هاهنا : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و مشاراليه « هاهنا » شكّ در تعبّدى و توصّلى بودن واجب مىباشد .
و ذلك لانّ الشّكّ هاهنا الخ : مشاراليه « ذلك » عدم مجال مگر براى اصالت اشتغال بوده و مشاراليه « هاهنا » توصّلى و تعبّدى بودن واجب مىباشد .
بلزوم الخروج عنها : ضمير در « عنها » به « عهدة التّكليف » برمىگردد .
و المؤاخذة عليه بلا برهان : ضمير در « عليه » به عدم احراز خروج برگشته و كلمهء « المؤاخذة » عطف بر « العقاب » مىباشد .
ضرورة انّه الخ : ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد .
عدم الخروج عنها : ضمير در « عنها » به « العهدة » برمىگردد .
و هكذا الحال : مشاراليه « هكذا » جاى اصالة الاشتغال بوده مىباشد .
فى كلّما شكّ دخله فى الطّاعة : ضمير در « دخله » به ماء موصوله به معناى قيد برمىگردد .
ممّا لا يمكن اعتباره : ضمير در « اعتباره » به ماء موصوله به معناى قيود برمىگردد .
و التّمييز : قصد تمييز يعنى قصد آن چيزى كه موجب مشخص شدن عبادتى از عبادت ديگر بشود مثل معيّن كردن نماز ظهر از عصر با قصد تمييز در نماز ظهر .
ان كلّما يحتمل بدوا دخله الخ : ضمير در « دخله » به « كلّما » هرآنچه كه مقصود هر قيدى بوده برمىگردد .
و كان ممّا يغفل عنه الخ : ضمير در « كان » به « كلّما » و در « عنه » به ماء موصوله به معناى قيد در « ممّا » برمىگردد .
كان على الآمر بيانه : ضمير در « بيانه » به ماء موصوله در « ممّا » برمىگردد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 717
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٧١٧