الأولى فى . . . و ينهى عن الاخذ به : يعنى « النّاحية الأولى فى الخ » و ضمير در « ينهى » به شارع و ضمير در « به » به قطع برمىگردد .
الثّانية بعد فرض امكان نفى الشّارع حجّيّة القطع : يعنى « النّاحية الثّانية الخ » كلمهء « امكان » مصدر باب افعال و اضافه شده به كلمهء « نفى » كه آنهم مصدر بوده و اضافه به كلمهء « الشّارع » كه فاعلش بوده شده و كلمهء « حجّيّة » مفعول براى « نفى » و اضافه به « القطع » شده است .
هل نهى . . . و ان استلزم القطع : ضمير در « نهى » به شارع و ضمير در « استلزم » به حكم عقل برمىگردد .
على تقدير تفسيره بذلك : ضمير در « تفسيره » به قول امام برگشته و مشار اليه « ذلك » نهى از اخذ به حكم عقل مىباشد .
وقع مع الاخباريّين جلّهم او كلّهم : ضمير در « وقع » به نزاع و ضمير در « جلّهم » به « كلّهم » به اخباريّين برمىگردد .
الثّالثة بعد فرض امكان نفى الشّارع حجّيّة القطع : يعنى « النّاحية الثّالثة الخ » بقيهء نكات دستورى مثل قبلى است .
هو امره و نهيه : ضمير « هو » به معناى حكم شارع و ضمير در « امره » و « نهيه » به شارع برمىگردد .
او انّ حكمه ادراكه . . . ينبغى فعله او تركه : ضمير در « حكمه » و « ادراكه » به شارع و ضمير در « فعله » و « تركه » به « هذا الفعل » برمىگردد .
و هو شىء آخر غير امره و نهيه : ضمير « هو » به ادراك و علم شارع و ضمير در « امره » و « نهيه » به شارع برگشته و كلمهء « غير » صفت براى « آخر » بوده و اضافه به بعدش شده است .
فاثبات امره و نهيه يحتاج الخ : ضمير در « امره » و « نهيه » به شارع و ضمير در « يحتاج » به
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 55
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٥