فالمفهوم الّذى يقابله : ضمير فاعلى در « يقابله » به مفهوم و ضمير مفعولى آن به « منطوق » برگشته ، كلمهء « المفهوم » مبتدا و موصول « الّذى » با جملهء صلهء بعدش ، صفت آن بوده و خبر اين مبتدا عبارت « ما لم يكن الخ » مىباشد .
ما لم يكن اللّفظ حاملا له : ضمير در « له » به ماء موصوله به معناى « معنا » برگشته و ماء موصوله با جملهء صلهء بعدش خبر براى « المفهوم » مىباشد .
دالّا عليه : ضمير در « عليه » به ماء موصوله برگشته و كلمه « دالّا » خبر بعد از خبر براى « لم يكن » كه اسمش كلمهء « اللّفظ » بوده مىباشد .
يدلّ عليه : ضمير در « يدلّ » به لفظ و در « عليه » به ماء موصوله برمىگردد .
باعتباره لازما : ضمير در « باعتباره » به ماء موصوله به معناى « معنا » برگشته و كلمهء « لازما » حال براى « معنا » مىباشد .
و لاجل هذا : مشاراليه « هذا » دلالت به نحو لزوم مىباشد .
مثاله قولهم : ضمير در « مثاله » به « كلّ من المنطوق و المفهوم » هريك از منطوق و مفهوم و در « قولهم » به اصوليّون برمىگردد .
لا ينجّسه : ضمير مفعولى در « ينجّسه » به ماء يعنى آب برمىگردد .
فالمنطوق فيه هو : ضمير در « فيه » به « مثالهم » و ضمير « هو » به منطوق برمىگردد .
و هو الخ : ضمير « هو » به مضمون جمله برمىگردد .
انّه اذا الخ : ضمير در « انّه » به ماء برمىگردد .
و على هذا : مشاراليه « هذا » بيانى كه براى مفهوم و منطوق گفته شد مىباشد .
تعريفهما بما يلى : ضمير در « تعريفهما » به منطوق و مفهوم و ضمير در « يلى » به ماء موصوله برمىگردد .
المنطوق هو حكم دلّ عليه الخ : ضمير « هو » به منطوق و ضمير در « عليه » به حكم
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 18
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص١٨