تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم العربية — صفحة 437

مساهمون:

ص٤٣٧
" ذرّيّة : فرزند " مانند
" وَ جَعَلْنا ذُرِّيَّتَهُ هُمُ الْباقِينَ :
و فرزندان نوح را بازماندگان قرار داديم - الصّافات - 37 - 77 " در اينجا جمع آمده ،
" قالَ رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً :
زكريّا گفت پروردگارا مرا از نزد خودت فرزند پاكى عطا كن - آل عمران - 3 - 38 " اينجا مفرد است ، جمعش " ذرّيّات " آمده . " جنب : ناپاك و دور " در قرآن است :
" وَ إِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا :
و اگر ناپاك هستيد پس خود را پاك كنيد - المائدة - 5 - 6 " در اين آيه جمع آمده ،
" وَ الْجارِ ذِي الْقُرْبى وَ الْجارِ الْجُنُبِ :
و به همسايه نزديك و همسايه دور نيكى كنيد - نساء - 4 - 36 " . " ضيف : مهمان " در قرآن است
" قالَ إِنَّ هؤُلاءِ ضَيْفِي فَلا تَفْضَحُونِ :
لوط گفت همانا اينان مهمانان من هستند پس مرا رسوا نكنيد - الحجر - 15 - 68 " و استعمال مفرد در قرآن نيامده ، جمعش " اضياف و ضيوف و ضيفان " آمده . " ولد و ولد : فرزند " گفته مىشود : " هؤلاء ولد فلان و زيد ولد عمرو " جمعش " اولاد و ولدان " آمده . " قريب و قليل " و مانند آن و غير آن از اوزان صفة مشبهة ، لكن سماعىّ است ، و در آيات مثالهائى دارد ، و اين الفاظ و مانند آنها براى تثنية و مؤنث نيز استعمال مىشود . 13 - در تقسيم سوم دانستى كه اسم يا علم است يا اسم جنس ، و اسم جنس براى قليل و كثير يكسان استعمال مىشود ، لكن بعضى از آنها را در صورت اراده واحد و اثنين با تاء استعمال مينمايند ، مانند