شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — Page 208
و لا يخفى انه لا يكاد ينحل هذا الاشكال الا بذاك او الالتزام بكون المشروط او الموقت مطلقا معلقا لكنه قد اعتبر على نحو لا تتصف مقدماته الوجودية عقلا بالوجوب قبل الشرط او الوقت غير التعلم فيكون الايجاب ذى المقدمه وجوب آن فعلى باشد پس بنابراين بيان عقوبت مكلف بر ترك تعلم است قبل از وقت و قبل از شرط استطاعت نه عقوبت بر مخالفت واقع باشد در اين حال اشكالى نيست در واجب مشروط و واجب موقت كه قبل از حصول شرط و قبل از وقت وجوب ياد گرفتن احكام آنها وجوب نفسى دارد نه وجوب مقدمى . [ وجوب تعلم احكام به شش وجه بيان شده ] مخفى نماند وجوب فحص و تعلم را بعض اعلام بر چند وجه بيان نمودهاند اول وجوب نفسى تهيئى كه مصنف بيان نمود . دوم وجوب مقدمى در جائى كه وجوب ذى المقدمه فعلى باشد نه مشروط و نه موقت . سوم وجوب نفسى استقلالى مثل سائر واجبات . چهارم وجوب طريقى مثل سائر احكام طريقيه در موارد اصول و امارات پنجم وجوب شرطى كه تعلم شرط حجية احكام و اصول مىباشد . ششم وجوب تعلم وجوب ارشادى است چون حكم عقل بلزوم و فحص مىباشد كما آنكه بيان نموديم لذا اگر امر از طرف شارع مقدس رسيد حمل بر ارشاد مىشود و حق اخير است مصنف مىفرمايد به اين بيانى كه ذكر شد سهل و آسان مىشود اشكال در غير واجب مشروط و موقت اگر صعب و سخت باشد آن اشكال بر بعضى - و قبول نكنند كفايت عقابى كه قبلا گذشت كه بالاخره آن عقاب منتهى به اختيار مكلف بود و لو در حين عمل غافل از فحص و تعلم و بلا اختيار بود در آن حال . قوله و لا يخفى انه لا يكاد ينحل الخ . مخفى نماند اشكال سابق كه بيان شد رفع و منحل نمىشود الا به اين بيان كه