ابن خلكان مىنويسد : « رأى شيعه دربارهء مهدى آن است كه او منتظر قائم مهدى ، و صاحب سرداب است . گفتههاى آنان در رابطهء با مهدى بسيار است .
شيعيان انتظار ظهور او را در آخر الزمان از سرداب سامرا دارند . . . آنان مىگويند :
كه او وارد سردابى در خانهء پدر خود شد در حالى كه مادرش او را نظاره مىكرد ، و تاكنون از آن سرداب بازنگشته است . . . » . « 1 »
گنجى شافعى مىنويسد : « بقاى مهدى در قيد حيات در سرداب در طول اين مدت بدون طعام و آب به قدرت خداوند سبحان بوده است . » « 2 »
ابراهيم مشوخى از علماى اهل سنت مىگويد : « قول چهارم دربارهء مهدى آن است كه او همان محمّد منتظر فرزند حسن عسكرى از نسل حسين بن على - نه از نسل حسن - است ، او كسى است كه در تمام شهرها حاضر بوده ولى از ديدگان غائب است . كسى كه وارث عصاى موسى است ، و فضا را خواهد پيمود . او در حالى كه طفل صغيرى بود بيش از پانصد سال است كه داخل سرداب سامرا شده و بعد از آن هرگز كسى او را نديده و كسى از او خبر و اثرى ندارد . شيعيان هرروز به انتظار نشسته ، اسبهاى خود را بر در سرداب نگاه داشته و فرياد مىآورند : اى مولاى ما بيا به سوى ، ما و اين كار هرروز آنها است » . « 3 »
ابن خلدون در تاريخ خود مىنويسد : « شيعه گمان مىكند كه امام دوازدهم خود به نام محمّد بن حسن عسكرى و ملقّب به مهدى ، وارد سرداب خانهء خود در حلّه شده و از زمانى كه با مادرش زندانى شدند در آن سرداب غائب است ،
هامش
( 1 ) . تاريخ ابن خلكان .
( 2 ) . البيان ، فصل آخر .
( 3 ) . المهدى المنتظر ، 58 - 59 ، چاپ اردن .