ومنها التّرجيح باعتبار الرّواية فيرجّح المروىّ بلفظ المعصوم على المروىّ بمعناه وحكى المحقّق عن الشّيخ انّه قال إذا روى أحد الرّاويين اللّفظ والآخر المعنى وتعارضا فإن كان راوي المعنى معروفا بالضّبط والمعرفة فلا ترجيح بينهما وان لم يوثق منه بذلك ينبغي ان يؤخذ المروىّ لفظا ثمّ قال المحقّق هذا حقّ لانّه ابعد من الزّلل والعجب منه كيف رضى من الشّيخ بالتّفصيل الّذى حكاه عنه منع انّ صحّة الرّواية بالمعنى مشروطة بالضّبط والمعرفة وتعليله ترجيح اللّفظ بانّه ابعد من الزّلل يقتضى التّقديم مطلقا لا مع عدم الضّبط والمعرفة في راوي المعنى كما شرط الشّيخ ومنها التّرجيح بالنّظر إلى المتن وهو من وجوه أحدها
Commentary
أقل كمتر نخواهد بود واين حرف صورتي ندارد زيراكه تأثير ندور علو اسناد در مرجوحيت معقول نيست وشرط دانستن اتحاد رواة را با مساواة ايشان را در صفات لغو است زيراكه مفروض در باب ترجيح اينست كه اخبار يكى از دوم دليل معارض است بسبب جهتي از جهات ترجيح باين جهت متصور نيست مكر درصورتىكه در غير اين جهت از جهات ترجيح مساوى باشند زيراكه اكر يافت شود يا ديكرى چيزى از جهات ترجيح كه مساوى اين جهتي باشد كه درين خبر است يا راجح بر أو باشد معقول نيست اسناد ترجيح اين خبر به اين جهت بلكه بايد معادل واقع شود ميان اين دو خبر يا آنكه ان خبر ديكر راجح باشد پس ترجيح بسبب علو اسناد بالبديهة وقتي خواهد بود كه رواة اين دو خبر يكى باشند يا آنكه مساوى باشند در صفات پس اشتراط أو بىفايده خواهد بود ومنها الترجيح باعتبار الرّواية فيرجح المروي بلفظ المعصوم تا ومنها الترجيح بالنظر إلى المتن واز جمله وجوه ترجيح اخبار ترجيح باعتبار روايتست پس راجحست خبري كه روايت شده باشد به الفاظى كه از معصوم نقل شده بود بر هر خبري كه روايت شده باشد معنى كلام معصوم نه لفظ أو ومحقق از شيخ رضىاللهعنهما حكايت نموده كه أو كفته كه هركاه أحد راويين لفظ معصوم را روايت كند وديكرى معنى را ومعارض باشند اين دو روايت با يك ديكر پس اكر راوي معنى معروفست بضبط ومعرفت معاني وخواص تراكيب لغات عرب پس ترجيح نخواهد بود واكر بر اين راوي اعتمادي باين طريق نبوده باشد سزاوار اينست كه عمل كنند به آن روايتي كه لفظا منقولست بعد از ان محقق فرموده كه اين حرف حق است زيراكه منقول لفظي دورتر است از خطا وعجب است از محقق رحمه اللّه كه چكونه راضى شده از شيخ باين تفصيلي كه از أو حكايت نموده با اينكه صحت روايت بحسب معنى مشروطست بضبط ومعرفت وتفصيل شيخ ره مشعر است بجواز نقل خبر بحسب معنى بدون اينها وديكر آنكه تعليل محقق ره ترجيح روايت لفظ را به اينكه دورتر است از خطا مقتضى تقديم اوست مطلقا خواه ضبط ومعرفت در