بيان ملازمه :
اگر تعدّد جهت و عنوان ، مشكل اجتماع امر و نهى را حلّ نكند ، اجتماع ساير احكام ( غير از وجوب و حرمت ) نيز در يك مورد و محلّ ، با فرض تعدّد جهت ، جايز نخواهد بود ، زيرا آنچه سبب امتناع اجتماع مىشود ( يعنى تضادّ ) ، منحصر به وجوب و حرمت نمىباشد ، بلكه چنانكه گذشت بين تمام احكام تكليفيّه ، تضادّ است .
درحالىكه تالى ( عدم جواز اجتماع در ساير احكام ) باطل است ، زيرا موارد بسيارى وجود دارد كه در آنها كراهت و ايجاب يا كراهت و استحباب ، جمع مىشوند ، مانند : نماز واجب در حمّام ( اجتماع وجوب و كراهت ) ، نماز مستحبّى در حمّام ( اجتماع استحباب و كراهت ) ، روزهء واجب در سفر « 1 » ( اجتماع وجوب و كراهت ) ، روزهء مستحبّى در سفر « 2 » و در بعض ايّام « 3 » ( اجتماع استحباب و كراهت ) ، و همينطور مواردى است كه در آنها وجوب يا استحباب با اباحه يا استحباب جمع مىشوند ، مانند : نماز واجب در مسجد ( اجتماع وجوب و استحباب ) ، نماز مستحبّى در مسجد ( اجتماع استحباب و استحباب ) ، نماز واجب در خانه ( اجتماع وجوب و اباحه ) و نماز مستحبّى در خانه ( اجتماع استحباب و اباحه ) .
پس وقوع اجتماع در ساير احكام تكليفيّه ( غير از وجوب و حرمت ) ، و عدم تفاوت بين احكام ( از جهت وجود تضادّ بين تمام آنها ) نتيجه مىدهد كه اجتماع امر ( وجوب ) و نهى ( حرمت ) نيز جايز است .
جواب مصنّف از استدلال مذكور ( و الجواب عنه . . . )
مصنّف در مقام جواب از استدلال مذكور ، ابتدا جواب اجمالى و سپس جواب تفصيلى مىدهد .
جواب اجمالى مصنّف ( امّا اجمالا . . . )
بعد از آنكه با برهان مسلّم عقلى ( نتيجه امور دهگانه و مقدّمات چهارگانه ) ثابت
هامش
( 1 ) . مانند روزهاى كه بدل از هدى ( قربانى ) در حجّ است .
( 2 ) . مانند روزهء مستحبّى در سه روز ( چهارشنبه ، پنجشنبه و جمعه ) براى كسى كه در مدينه باشد .
( 3 ) . مانند : روزه مستحبّى در روز عاشورا .