4 - عرض بر معروض ، با « واسطهء خارجى و مباين » ، عارض مىشود و در اين قسم ، عارض « مباين » با معروض است . مثل : عروض « حرارت » بر آب ، به واسطهء « آتش » . سه قسم اخير نيز بالاتّفاق ، غير ذاتىاند .
نمودار :
« واسطه » بر سه قسم است :
1 - واسطه در ثبوت : اين واسطه ، علّت وجود و ثبوت خارجى است . مثلا آتش ، علّت وجود « حرارت » است .
2 - واسطه در اثبات : اين واسطه ، علّت علم به شىء است . مثلا از علم به « تغيّر عالم » ، علم به « حدوث » آن حاصل مىشود .
العالم متغيّر
العالم حادث
كل متغيّر حادث - العالم حادث
3 - واسطه در عروض : همان « إسناد الى غير ما هو له » و يا « صفت به حال متعلّق موصوف » است . مثلا « حركت » حقيقتا براى قطار است ولى مجازا به مسافرين قطار نسبت داده مىشود .