تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — صفحة 373

مساهمون:

ص٣٧٣
با علامت كسر ( ا ، ) شكل كرده‌اند و آن معنى درستى ندارد و مخالف است با مصراع دوم از همان بيت و نيز مضمون بيت بعد ، در شرح يوسف بن احمد مولوى اين گونه آمده است : « سعى شكر نعمت قدرت بود » كه مويد احتمالى است كه ما بر اعتماد بدان گفته‌ى مولانا را تفسير كرده‌ايم و اسماعيل انقروى نيز به همان صورت توجيه نموده است .
جبر تو خفتن بود در ره مخسب * تا نبينى آن در و درگه مخسب
هان مخسب اى جبرى بىاعتبار * جز به زير آن درخت ميوه دار
تا كه شاخ افشان كند هر لحظه باد * بر سر خفته بريزد نقل و زاد
جبر و خفتن در ميان ره زنان * مرغ بىهنگام كى يابد امان
شاخ افشان : اين جنس تركيب در مثنوى گاه بمعنى اسم مصدر نيز استعمال مىشود ، نظير :
هوى هوى باد و شير افشان ابر * در غم مااند يك ساعت تو صبر
مثنوى ، ج 2 ، ب 1955 مرغ بىهنگام : خروسى كه در اول شب بانگ بر دارد و بخواند ، اين آواز را عامه ، شوم و بد مىدانند و خروس را سر مىبرند ، اين عادت هنوز در حدود طبس و بشرويه معمول است .
مرغ را بينى كه بىهنگام آوازى دهد * سر بريدن واجب آيد مرغ بىهنگام را
مجالس سبعه‌ى مولانا ، چاپ تركيه ، ص 72 نظير : مرغ بىوقت :
مرغ بىوقتى سرت بايد بريد * عذر احمق را نمىشايد شنيد
مثنوى ، ج 1 ، ب 1159
شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — صفحة 373 | بديع الزمان فروزانفر