تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — صفحة 183

مساهمون:

ص١٨٣
به من الحقائق ثم قال
وَ نُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَ ذاتَ الشِّمالِ
و هذا اخبار عن حسن ايوائه له و لا كشفقة الامهات بل اتم و لا كرحمه الاباء بل اعز و بالله التوفيق و يقال ان اهل التوحيد صفتهم ما قاله الحق سبحانه فى صفه اصحاب الكهف
وَ تَحْسَبُهُمْ أَيْقاظاً وَ هُمْ رُقُودٌ
فهم بشواهد الفرق فى ظواهرهم و لكنهم به عين الجمع فيما كوشفوا به فى سرائرهم يجرى عليهم احوالهم و هم غير متكلفين . » لطايف الاشارات ، نسخه‌ى عكسى متعلق بنگارنده . نظير آن از كشف الاسرار : « و حاصل اعمال بندگان بدان باز آيد كه از خود بر خيزند ، چون از خود برخاستند به حق رسيدند ، آن گه واسطه از ميان بر خيزد ، تصرف در ايشان خود كند ، كار ايشان خود سازد چنان كه جوانمردان را گفت
وَ نُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَ ذاتَ الشِّمالِ
. » كشف الاسرار انتشارات دانشگاه طهران ، ج 5 ، ص 671 . اينك نظير مضمون بيت اول از گفته‌ى مولانا :
چنانك عارف بيدار و خفته از دنيا * ز خار رست كسى كه سرش تو مىخارى
ديوان ، ب 32871 و مىتوان گفت ( هر چند احتمالى دور است ) كه چون اوليا بكمال مىرسند تكاليف از ايشان برداشته مىشود و به آزادى و حريت تمام نائل مىشوند چنان كه بعضى صوفيان معتقد بوده‌اند همانطور كه در خواب قلم تكليف برداشته مىشود و انسان به آزادى و موافق رغبت خود عمل مىكند .
شمه‌اى زين حال عارف وانمود * خلق را هم خواب حسى در ربود