و در حديث است : « اجتنب الدّواء ما احتمل بدنك الدّاء فان كل دواء يورث داءا آخر » « 1 »
يعنى : دورى كن از دواء مادامىكه بدنت تحمّل درد را دارد ؛ پس بهدرستى كه هر دوائى خوردنش ايجاد درد و مرض ديگرى مىكند .
و گويا از كلمات ارسطو باشد كه مىگويد : مريض را حتّىالامكان به غذا معالجه كنيد نه به دواء .
و ايضا فرمودهاند : ادفعوا معالجة الأطبّاء ما اندفع عنكم فإنّه بمنزلة البناء قليله يجرّ إلى كثيره ؛ « 2 »
يعنى : از مراجعه به طبيب خوددارى كنيد مادامىكه مىتوانيد درد را بر طرف كنيد ؛ چون رجوع به طبيب مانند رجوع به بنّاء است كه بنائى كم منجرّ به بنائى زياد مىشود .
و في الحديث : لا تأكلوا كثيرا فتشربوا كثيرا فترقدوا كثيرا فتخسروا كثيرا
يعنى : زياد نخوريد كه در نتيجه زياد آب مىخوريد ، پس زياد مىخوابيد و زيان و ضرر بسيار مىبينيد .
قال بعض الحكماء : لا تتزوّج إلّا شابّة من النّساء و لا تأكل من اللّحم إلّا فتيا ، و لا تأكله حتّى تنعم طبخه ، و لا تشرب دواء إلّا من علّة و لا تأكل من الفاكهة إلّا نضيجها ، و لا تأكل من الطعام إلّا ما اجدت مضغة و كل ما احببت من الطعام و اشرب عليه ، فإذا شربت فلا تأكل و لا تحبس الغائط و لا البول و إذا أكلت بالنهار فنم و إذا أكلت باللّيل فامش قبل أن تنام و لو مأة خطوة .
يعنى : گفته است بعضى از حكماء : تزويج مكن مگر زن جوان ، گوشت مخور مگر گوشت جوان ، گوشت مخور مگر خوب طبخ شده باشد . يعنى نيمپخته نباشد ، دواء مخور مگر براى علّت و مرض ، ميوه مخور مگر رسيده آن را ، تا طعام را خوب نجوى فرو مبر ، بخور از غذا هر چه اشتها دارى ، و روى آن آب بخور ، وقتى آب خوردى روى آن غذا مخور ، بول و غائط را حبس مكن ، وقتى روز غذا خوردى بخواب روى آن ، وقتى شب غذا خوردى قبل از خوابيدن صد قدم اقلا راه برو .
هامش
( 1 ) . الكافى 1 / 382 .
( 2 ) . وسائل الشيعه 2 / 409 .