خواص كاهو
مؤلّف « سفينة البحار » در خواص كاهو مىفرمايد كه كاهو سردتر ، و در مرتبه سوم است .
رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود : طعام را هضم مىكند و خواب و چرت مىآورد و از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود : بر شما باد به خوردن كاهو ، زيرا كه خون را از غليان خاموش و تصفيه مىكند ، « 1 » از بعضى ثقات كه شغلش صيّادى بود نقل شده : در موقعى كه در كمين صيدى بوده ، ديد حيوانى را كه اسمش حبارى است و جسما از مرغ خانگى بزرگتر است و گردنش كشيدهتر ، افعى را كشت و خورد و رفت بهسوى گياهى و از آن گياه خورد و برگشت ، دوباره همين عمل را تكرار كرد . صياد كه آن منظره را ديد تا آن حيوان مشغول به خوردن افعى بود فرصتى بهدست آورده ، آن سبزى را كه قريب به محلّ توقّف او بود چيد و آن حيوان كه به سراغ او آمد آن گياه را نيافت افتاد و مرد . صياد فهميد كه خاصيت اين گياه دفع زهر افعى است كه حق تعالى ، جلّ شأنه ، به آن حيوان آموخته ، و نظير اين حكايت را محدّث قمى مىنويسد : سلحفات كه حيوانى است بعد از خوردن مار ، صعتر كوهى مىخورد جهت دفع زهرمار . همچنانكه لكلك بعضى ، بعضى را زخمى مىكنند ، جراحت بدن خود را ، به خوردن صعتر كوهى معالجه مىكنند .
ملاحظه كن اى عزيز ! اين علم طبّ و داروى علاج از كجا براى اين حيوانات حاصل شده ؟ سبحان ربّي الاعلى الّذي خلق فسوّى و الّذي قدّر فهدى . « 2 »
خواص حرمل كه به فارسى اسفند خوانند و لبان كه كندر باشد
در « مكارم الاخلاق » آمده است . رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود : درخت اسفند برگ و يا گل او نمىرويد مگر اينكه ملكى موكّل است به آن تا برسد يا بشكند و بريزد . در ريشه و شاخه آن حرز است و دانه او هفتاد و دو درد را شفاست . « 3 »
محمّد بن الحكم گفت : پيغمبرى ترس امتش را به خدا شكايت نمود . پروردگار به او وحى فرمود كه : امتت را دستور ده كه اسفند بخورند ، و در روايت ديگر : امر كن به آنها كه اسفند بخورند زيرا كه شجاعت را زياد مىكند . و نيز سؤال شد از جناب صادق عليه السّلام در
هامش
( 1 ) . « سفينة البحار » 2 / 38 .
( 2 ) . « سفينة البحار » 2 / 38 ، ذيل خسس .
( 3 ) . « مكارم الاخلاق » ص 186 .