تمنّى شيئا و هو للّه رضى لم يخرج من الدّنيا حتّى يعطاه » « 19 » ، و قال ايضا : « اذا دعوت فظنّ حاجتك بالباب » « 20 » . و « حنان بن سدير » « 21 » گويد : عرض كردم خدمت حضرت ابو جعفر ( ص ) كه كدام عبادت افضل است ؟ فرمود : نيست در نزد حقّ تعالى عبادتى افضل از آنكه طلب كرده شود و سؤال كرده شود ، و نيست ابغض از كسى كه استكبار كند از عبادت او و سؤال نكند از آنچه در نزد حقّ تعالى است . و افضل عبادات دعاست ؛ فرمود :
إِنَّ إِبْراهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ
« 22 » ؛ اوّاه يعنى بسيار دعاكننده ؛ فرمود حضرت امير المؤمنين ( ص ) : احبّ اعمال به سوى حقّ تعالى در زمين دعاست . و بود حضرت امير مردى بسيار دعاكننده . و دعا كهف « 23 » اجابت است چنانكه سحاب ، كهف باران است . و تحريص و ترغيب بر دعا در احاديث بسيار است و از حدّ و عدّ بيرون .
و بدان كه دعاء در لغت عرب به معنى نداء و خواندن است ، و در اصطلاح طلب كردن شخص پست مرتبه از شخص عالىمرتبه به طريق خضوع و فروتنى . و سابقا معلوم شد كه تعلّق دادن حقّ تعالى ارواح را به اجساد بسبب برخورد به عبوديّت است ، و عبوديّت مستلزم احتياج عبد به مولى است « من جميع الجهات و الحيثيّات » « 24 » ؛ زيرا كه عبد مملوك است و هيچ شىء را از وجود و لوازم و
هامش
( 19 ) - و امام صادق فرمود : آنكس كه از خداى تعالى چيزى آرزو كند كه آن چيز موافق رضاى حقّ باشد از دنيا نرود تا خداى تعالى آن آرزو را به او عطا فرمايد .
( 20 ) - و هم فرمود : چون دعا كنى چنان دان كه برآمدن حاجت تو بر در است ؛ ( كنايه از سرعت اجابت است ) .
( 21 ) - از ثقات اصحاب امام صادق و امام كاظم عليهما السّلام است .
( 22 ) - همانا كه ابراهيم بسيار متضرّع و بردبار بود : سورهء 9 آيهء 114
( 23 ) - اينجا بمعنى ظرف است .
( 24 ) - از هر جهت و از هر حيث