بذكر فرموده ؛ و كرامت نفرمود آن را به احدى از انبياء و مرسلين مگر يك آيهء او را كه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
است كرامت فرمود به حضرت سليمان بن داود كه هميشه بر سر نامههاى خود مىنوشت كما قال اللّه تعالى :
إِنَّهُ مِنْ سُلَيْمانَ وَ إِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
« 42 » . و سليمان ( ع ) عرض كرد كه پروردگارا هر وقت ترا به اين اسم مىخوانم بهتر است در نزد من از اين مملكتى كه به من عطا فرموده و به هيچ كس عطا نفرمودهاى ؛ حقّ تعالى فرمود : يا سليمان عجبى نيست ؛ زيرا كه هرگاه بندهاى از بندگان من مرا به اين اسم بصدق قلب بخواند بهتر است از براى او كه مملكت ترا در راه من تصدّق نمايد ، يا سليمان ! اين يك آيه است از هفت آيه كه ما بر حبيب خود در آخر الزّمان نازل خواهيم نمود به علّت عزّت و قرب او در نزد ما ، سليمان عرض كرد : پروردگارا چه
هامش
- اعطاها اللّه نبيّنا ؛ يعنى « مثانى » كه در اين آيه ذكر شده ما اهل بيتيم كه خدا به پيامبر خويش عطا فرموده است .
آنگاه « شيخ صدوق » بدينگونه سخن امام را توجيه نموده كه مراد از مثانى ( دوتائيها ) آنست كه مائيم كه پيغمبر خدا ما را قرين « قرآن » دانسته و سفارش فرموده است كه امّت « اسلام » به آن دو متمسّك شوند ، و به امّت خود خبر داد كه اين دو از هم جدا شدنى نيستند ؛ اين حديث همان حديث معروف « ثقلين » است كه پيغمبر فرمود :
انّى تارك فيكم الثّقلين . . . . و جناب « فيض كاشانى » نيز در معنى سخن امام فرموده است : كه « مثانى » جائز است كه از تثنيه باعتبار مثنّى بودن ايشان با « قرآن » گرفته شود ، به اين معنى كه « سبع المثانى » كنايه از عدد چهارده باشد يعنى هفت مكرّر ؛ به اين طريق كه نفس مقدّس نبوى خود يكى از چهارده باشد ؛ بواسطهء تغاير اعتبارى ميانهء « معطى » يعنى عطا شده و « معطى له » يعنى كسى كه به او عطا شده ؛ به اين معنى كه مخاطب و « معطى له » در اينجا عقل كلّى حضرت رسول است و معطى و عطيّه نفس كلّيّهء مقدّسهء آن حضرت و سيزده معصوم ديگر باشد و حضرت « راز » قدّس اللّه سرّه در تفسير « آيات الولايه » پس از بيان همين مطلب بنقل از « فيض » فرمايد : « . .
رحمة اللّه على قائله ، معنى بهتر از اين از براى كلام حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام نمىشود كه فرمود : مائيم مثانى كه عطا فرموده حقّ تعالى به پيغمبر خود صلّى اللّه عليه و آله ؛ و اين تأويل باقرى عليه السّلام احسن از جميع تأويلات اين آيهء مباركه است . . »
( 42 ) - همانا كه ( اين نامه ) از سليمان است و آن اينست كه بنام خداوند بخشندهء مهربان : سورهء 27 آيهء 30