مىكنند ملائكه آن را به عربيّت .
و بدان و بتحقيق كه طوايف خلق در قرائت و صلاة و غير آن مختلفاند ؛ بعضى حركت مىدهند لسان را در قرائت و قلب ايشان غافل است از آن و تفكّر مىكنند در اغراض نفس و معاملات و تجارات و خصومتهاى خود و امثال آن ، و اين طايفه اصحاب شمالاند و اهل غفلتاند ، و بعضى حركت مىدهند لسان خود را و تابع مىكنند قلب خود را از براى لسان ، و مىفهمند معانى الفاظى كه مىخوانند ، و اين طايفه اصحاب يمين و اهل فطانتاند « 20 » و لسان ايشان معلّم قلب است ، و بعضى سبقت مىگيرد قلب ايشان در مناجات و مكالمه با حقّ تعالى و تابع مىكنند زبان را در قرائت از براى قلب خود و اين طايفه مقرّبيناند و اهل محبّت و معرفتاند و لسان ايشان ترجمان قلب است ، و آنچه گويند به اشارهء قلب گويند . و هرگاه شروع كند عبد در خواندن « فاتحه » در نماز بگويد : « اعوذ باللّه من الشّيطان الرّجيم » « 21 » كما قال اللّه تعالى :
فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ
،
إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ إِنَّما سُلْطانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ . . .
« 22 » . و استعاذه « 23 » از آداب حقّ تعالى است در تلاوت « قرآن » ، كسى كه متأدّب گردد به او ، مىگردد از اهل فوز « 24 » و فلاح « 25 » دايم ، و دفع كند از خود در حال استعاذه وساوس نفسانى و شيطانى و
هامش
( 20 ) - هوشمندى
( 21 ) - از « شيطان » مردود به خدا پناه مىبرم
( 22 ) - همانا كه « شيطان » را بر اهل ايمان و توكّل ، تسلّط و قدرتى نيست بلكه سلطه و اقتدار او بر دوستان اوست . . . : سورهء 16 آيهء 99 و قسمتى از آيهء 100
( 23 ) - پناه جستن
( 24 ) - پيروزى
( 25 ) - رستگارى