سخن : ثقه مركزى است كه تفويض ، گرد آن مىچرخد . همچنين ثقه ، اصل و اساس تسليم است . چنانكه سويدا ( - خونى كه در وسط قلب است ، و مايهء حيات و زندگى است ) حياتىترين قسمت قلب است . ]
و هى على ثلاث درجات : الدرجة الأولى درجة الإياس ؛ و هو « 1 » إياس العبد من مقاواة الأحكام ، ليقعد عن منازعة الأقسام ، و ليتخلّص من قحة الإقدام .
و الدرجة الثانية درجة الأمن . و هو أمن العبد من فوت المقدور و انتقاص المسطور ، فيظفر بروح الرضى ، و إلّا فبغنى « 2 » اليقين ، و إلّا فبظلف « 3 » الصبر .
و الدرجة الثالثة معاينة أوّليّة « 4 » الحقّ ؛ ليتخلّص « 5 » من محن « 6 » القصود ، و تكاليف الحمايات ، و التعريج على مدارج الوسائل .
ثقه را سه درجه است :
درجهء نخست ، درجهء يأس و نااميدى است . و آن ، نااميدى بنده است از مقابله و مقاومت در برابر احكام [ حقتعالى ، و اين مقابله به آن است كه بنده غير آنچه را خداوند بدان حكم كرده ، طلب كند ] ؛ تا از مطالبه و درخواست عطا و روزى باز ايستد و از بىحيايى و وقاحت روى آوردن [ به سوى خدا براى طلب رزق ] رهايى يابد .
[ در اين منزل ، سالك اطمينان به حكم خدا دارد ، و يقين دارد كه بر خلاف حكم خدا ، چيزى تحقق نمىيابد . و لازمهء اطمينان به حكم خدا آن است كه سالك از خداوند ، چيزى مغاير با آنچه او بدان حكم كرده ، نخواهد ؛ چرا كه حكم او هرگز تغيير نمىكند . سالك در اين مقام به يقين درمىيابد كه :
« ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ
هامش
( 1 ) - د : و هى .
( 2 ) - ك : فبعين .
( 3 ) - د ، م خ : فبلطف .
( 4 ) - ك : ازلية .
( 5 ) - ب ، ج ، د : فيتخلص .
( 6 ) - م خ : سجن .