و جاهدوا فى اللّه حقّ جهاده « 1 » : « و كارزار كنيد ! در راه خداى عزّ و جلّ از براى رضاى خداى را ، سزاى كارزاركردنى » . و كارزار از بهر خداى تا كه سزاى كارزار كردن باشد ، آن چون باشد ؟ به يقين ببايد دانستن كه آنچنان باشد كه : پيوسته بر سر امر و نهى مىباشى ، و آنچه ترا امر كرده است مىكنى ، و آنچه ترا نهى كرده است از آن پرهيز مىكنى ، و فرايضهاى « 2 » خداى عزّ و جلّ در وقت آن به جاى مىآرى ، و از آزار مسلمانان مىپرهيزى ، و از هرچه در دست ايشان است و ملك ايشان است طمع بريده مىدارى ، و بدين جمله رضاى خداى جويى ؛ آنگاه :
وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ .
به تمامت به جاى آورده « 3 » باشى و حق خدايى او به جاى آورده باشى « 2 » . چون مىگويد :
هُوَ اجْتَباكُمْ
: برگزيد شما را - چنانكه در پيش گفته آمد - و مىگويد :
وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ
: و نكرد بر شما ( در ) دين تنگى و دشوارى .
ملّة أبيكم إبراهيم : دين پدر شما ابراهيم خليل اللّه صلوات اللّه عليه .
هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ .
مِنْ قَبْلُ وَ فِي هذا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ
: و شما نبوديد كه خداى شما از پيش آمدن و آفريدن شما ، شما را نام مسلمانى داد . از شما در اين كار هيچ عون نبود ، كه از پيش شما ، شما را در اين قرآن نام شهدا داد ، و گفت : تا باشد رسول ( ص ) گواه بر شما .
وَ تَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ
: و شما باشيد گواهان مر خداى و رسول را بر مردمان . اكنون اى مؤمنان ! اگر شما قدر نواخت خدايى من نمىدانيد ، و قدر ( آن ) كه من شما را هنوز در وجود ناآورده ، نام مسلمانى ، و نام گواهى رسول بر شما ، و نام گواهى شما ، و تزكيت شما بر همه خلق دادم ؛
فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ
: به پاى داريد نماز را ! و بدهيد پاكى خواسته را ! تا نام با گواهى شما بر شما درست آيد . شما را گواهان خويش از آن خواندم ، تا شما بدانيد كه ما را در شما لطفها و كرامتهاست . چون شما را بر همه خلق اولين و آخرين گواه كردم ، هر قدر كه آن به جاى بايست آورد به جاى آوردم .
امّا شما خود نمىدانيد كه من به جاى شما چه كردهام : آنچه مىگويم بر شما در دين هيچ حرج نيست ، و آنچه گفتم كه جهاد كنيد سزاى جهادكردنى ؛ پيوسته گفتم : اركعوا و اسجدوا و اعبدوا ربّكم و افعلوا الخير - و اينكه مىگويد :
أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ
. اين همه آن كار است كه شما را مىفرمايم ، و اين همه خلعت و نوازش و لطف و كرم است كه من به جاى شما مىكنم ؛ تا فردا كه روز حكم و قضاى ما باشد ، و جمله جن و انس و شياطين ، و ملك و
هامش
( 1 ) - در اينجا از اين آيه شريف فقط جزء صدر آن : « و جاهدوا » در متن آمده بود با تمامت صورت پارسى آيه .
بقيت آيه نيز نبشته آمد تا با ترجمه آن مطابقت داشته باشد .
( 2 ) - د ، ت : فريضهها .
( 3 - 2 ) - از نسخهء « د » افتاده است .