و آن ديگر « اصبغ بن نباته » مجاشعى است كه از افراد ويژهء و مخصوص امير مؤمنان بوده و عهد نامهء « مالك اشتر » و « وصيت امام به محمد حنفية » را نقل كرده است .
و اين « شريح قاضى » و « كميل بن زياد » و « نوف بكالى » و « ضرار بن ضمرهء ضبائى » هستند كه قسمتى از سخنان آن حضرت را شنيده و حفظ كرده و همانطور كه شنيدهاند براى مردم نقل كردهاند .
« جاحظ » كه پس از شريف رضى ره مىزيسته مىگويد :
« خطبههاى على ( ع ) مدون و محفوظ و مشهور بوده است . « 3 » و « ابن واضح » در « مشاكلة الناس لزمانهم » صفحه 15 مىگويد :
« مردم از امام على ( ع ) خطبههائى حفظ كردهاند . . . . او چهارصد خطبه خوانده و مردم آنها را حفظ نموده و همانها است كه بين مردم رائج است و در سخنرانيها از آنها استفاده مىكنند » .
« مسعودى » در كتاب « مروج الذهب » جلد 2 صفحه 431 در باره خطبههاى امام ( ع ) مىگويد :
« و الذى حفظ الناس من خطبه فى سائر مقاماته أربعمائة و نيف و ثمانون خطبة » :
چهار صد و هشتاد و چند خطبه را مردم از خطبههاى امام ( ع ) حفظ كردهاند .
« سبط بن جوزى » در « تذكرة الخواص » صفحه 128 مىگويد :
« سيد مرتضى گفته است :
چهار صد خطبه از خطبههاى امام به دست من رسيده است » :
و « قطب راوندى » يادآور مىشود :
هامش
( 3 ) - البيان و التبيين جلد 1 صفحه 83