متمضى
(
motamazzi
) ص . ع .
فرستنده و روانه كننده . و در گذرنده .
متمطر
(
motamatter
) ا . ع .
نام مردى . و نام اسبى .
متمطرة
(
motamatterat
) ا . ع .
جاءت الخيل متمطرة : آمدند سواران و پيشى مىگرفتند بر همديگر .
متمطط
(
motamattet
) ص . ع .
خميازه كشنده .
متمطق
(
motamatteq
) ص . ع .
چشنده و ليسنده . و كسى كه زبان را مقابل گام برده آواز بر مىآورد .
متمطمط
(
motamatmet
) ص . ع .
كشيده و دراز كرده . و هنگفت . و دفزك و غليظ و كدر و تيره .
متمطى
(
motamatti
) ص . ع .
خرامنده . و روز دراز .
متمظع
(
motamazze '
) ص . ع .
حركتكنندهء در سايه . و ليسنده . و كسى كه درنگى مىكند و بتأخير مىاندازد .
متمعد
(
motama''ed
) و
متمعدة
(
motama''edat
) ص . ع . تر و تازه .
يق : تمر متمعد و رطبة متمعدة .
متمعدد
(
motama'ded
) ص . ع .
خوراك و پوشاك درشت . و دار متمعدد :
خانهء دور .
متمعر
(
motama''er
) ص . ع .
روى از خشم برگرديده رنك . و موى افتاده .
متمعز
(
motama''ez
) ص . ع .
ور ترنجيده ابرو .
متمعص
(
motama''es
) ص . ع .
دردآگين روده .
متمعط
(
motama''et
) ص . ع .
كچل شدهء از بيمارى .
متمعق
(
motama''eq
) ص . ع .
دور تك و عميق . و بدخوى و كجخلق . و گويندهء سخن بدون تعمق .
متمعك
(
motama''ek
) ص . ع .
اسب در خاك غلطنده .
متمعى
(
motama''i
) ص . ع .
دراز شده و كشيده شده . و راز فاش شده .
و خرامنده و نازنده .
متمغص
(
motamaqqes
) ص . ع .
دردآگين شكم .
متمغط
(
motamaqqet
) ص . ع .
اسب و يا شترى كه در رفتن دست را سخت مىكشد .
متمغى
(
motamaqqi
) ص . ع .
انبان نرم و فروهشته شده .
متمقت
(
motamaqqet
) ص . ع .
همديگر را دشمن گيرنده .
متمقحس
(
motamaqhes
) ص . ع .
شوريده دل و دلتنك . و مدهوش .
متمقس
(
motamaqqes
) ص . ع .
دلتنك و شوريده دل . و مدهوش .
متمقق
(
motamaqqeq
) ص . ع .
اندك اندك و جرعه جرعه نوشنده .
متمك
(
motmek
) ص . ع .
چراگاهى كه فربه كند .
متمكث
(
motamakkes
) ص . ع .
درنك كننده . و چشم دارندهء در كارى .
متمكر
(
motamakker
) ص . ع .
رنك كردهء با گل سرخ و گياه مكرة .
متمكك
(
motamakkek
) ص . ع .
آنكه مىمكد . و آنكه سخت مىگيرد بر غريم .
متمكمكة
(
motmakmekat
) ص . ع .
امراة متمكمكة : زن كوتاه گرد اندام .
متمكن
(
motamakken
) ا - ص . ع .
قادر بر چيزى . و داراى منزلت . و بر پاى و جاى گير . و باصطلاح نحو اسم متمكن اسم معرب را را گويند كه آخر وى اعراب پذيرد مانند ابراهيم و اگر منصرف باشد آن را المتمكن الامكن گويند مانند زيد و عمرو و غير المتمكن اسم مبنى را نامند مانند كيف و اين و ظرف متمكن ظرفى را گويند كه گاه ظرف و گاه اسم باشد و هم منصوب گردد و هم مرفوع مانند جلست خلفك و مجلسى خلفك و ظرف غير متمكن كلمهاى را گويند كه استعمال نشود مگر بطور ظرف و هميشه منصوب باشد مانند لقيته صباحا و موعدك صباحا كه در هر دو منصوب است و رفع آن جايز نيست مگر در صورتى كه معرفه باشد و مقصود صباح روز معينى بود مانند صباح و ذو صباح و از همين قبيل است مساء و ذو مساء و عشية و عشاء و ضحى و سحر و بكر و يوم و ليل و نهار . ولى هرگاه نكره باشد و يا الف و لام به روى داخل گردد مرفوع و مجرور و منصوب هر سه استعمال مىگردد .
متمكن
(
motamakken
) ا - ص . پ .
مأخوذ از تازى - ثابت و برقرار و جاىگير و محكم . و با قدرت و توانا و با مكنت و ثروت . و ساكن و مقيم . و متوطن و باشنده .
متمكنان
(
motamakken n
) و
متمكنين
(
motamakkenin
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - باشندگان و ساكنين و متوطنين و اهالى و مردمان مقيم .
متمكى
(
motamakki
) ص . ع .
تر شده از خوى و عرق . و اسبى كه چشم خود را به زانو بخاراند .
متملح
(
motamalleh
) ا . ع .
خداوند نمك . و فروشندهء نمك . و كسى كه فرياد مىكند كه فلان چيز نيك كرده شد .
متملخ
(
motamallex
) ص . ع .
آنكه بر مىكند چشم را . و رجل متملخ الصلب : مرد سست پشت .
متملز
(
motamallez
) ص . ع .