راست .
يمنى
(
yamani
) ص . پ . منسوب بيمن .
يمنى
(
yamani
) ا . پ . نام پارچهاى منقش الوان كه در يمن مىسازند .
يمنى
(
yamaniyy
) ص . ع .
منسوب بيمن .
يموم
(
yamum
) ع . ج . يم .
يمونا
(
yamun
) ا . پ . مأخوذ از سنسكريت - نام رود عظيم جون كه در هندوستان واقع است .
يمؤود
(
yam'ud
) و
يمؤودة
(
yam'udat
) ص . ع . نرم و نازك از مردم و از شاخ . يق : رجل يمؤود و غصن يمؤود و امراة يمؤود و امراة يمؤودة .
يمين
(
yamin
) ا . ع . سوى راست خلاف يسار . ج : ايمن و ايمان . و ج ج . ايامن و ايامين . و نيز يمين : سوى دست راست و درين معنى جمع ندارد لانه ظرف و الظروف لا تكاد تجمع . و نيز يمين :
افزايش و بركت و توانايى . قوله تعالى :
فَراغَ عَلَيْهِمْ ضَرْباً بِالْيَمِينِ
. و اول روز .
و نيز يمين : سوگند و به اين معنى مؤنث آيد .
ج : ايمن و ايمان . و قولهم : فلان عندنا باليمين : يعنى فلان در نزد ما منزلتى نيك دارد . و قدم فلان على ايمن اليمين :
يعنى فلان بيمن و بركت باز آمد از سفر .
يمين
(
yamin
) ص . ع . بايمن و بركت .
يمين
(
yamin
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سوگند و قسم . و يمين كردن :
سوگند خوردن . و يمين بالله كردن :
به خدا سوگند خوردن .
يمين
(
yomayyen
) ا . ع . مصغر يمين يعنى سوى راست .
يمينا
(
yaminan
) م ف . پ .
مأخوذ از تازى - بسوى دست راست .
يمينه
(
yamine
) ا . پ . معده .
يمينى
(
yamini
) ا . پ .
عقيق .
ين
(
yin
) پ . كلمهء اشاره بمعنى اين مانند ازين و برين و درين . و نيز حرفى است كه چون در آخر اسم در آورند دلالت بر نسبت كند مانند سيمين منسوب بسيم و آهنين منسوب بآهن .
ينابيع
(
yan bi '
) ع . ج . ينبوع .
ينبع
(
yanbo '
) ا . ع . نام بندرگاهى در حجاز .
ينبغى
(
yanbaqi
) پ . كلمهء فعل مأخوذ از تازى - يعنى سزاوار و شايسته است .
ينبوت
(
yanbut
) ا . ع . درخت خشخاش . و درخت خرنوب . و يا درختى ديگر بزرك .
ينبوع
(
yanbu '
) ا . ع . چشمه و جوى خرد بسيار آب . ج : ينابيع . و نيز بندرگاهى در حجاز كه ينبع نيز گويند .
ينپلو
(
yanpalu
) ا . پ . ميدان و بازارى كه اسباب و امتعه و غله و هر چيز كه از اطراف آورند در آنجا فروشند و هفته بازار .
و قافله و كاروان . و اسباب و امتعه و اجناس .
ينتوح
(
yantuh
) ا . ع . نام مرغى .
ينتون
(
yantun
) ا . ع . نام درختى ناخوشبوى . و صمغ سداب كوهى و صمغ سداب صحرايى .
ينجلب
(
yanjaleb
) ا . ع .
نام مهرهاى كه بدان گريخته را باز آرند و زنان شوى وانند كنند .
ينخوب
(
yanxub
) ص . ع .
رجل ينخوب : مرد بددل و ترسو .
يند
(
yand
) پ . بجاى ضميراند استعمال مىشود درصورتىكه ما قبل وى واو يا الف باشد مانند اين مردم خدام اويند و اين متاعها بىبهايند .
يندد
(
yandad
) ا . ع . نام مدينه منوره . و نام موضعى .
يندو
(
yandu
) ا . پ . روشنى شعاع آفتاب .
ينص
(
yans
) ا . ع . خارپشت .
ينع
(
yan '
) ع . ج . يانع .
ينع
(
yan '
) و (
yon '
) م . ع .
ينع الثمر ينعا و ينعا و ينوعا ( از باب فتح و ضرب ) : رسيد آن بار و هنگام درودن وى رسيد .
ينع
(
yan '
) و (
yon '
) ا . ع .
رسيدگى ميوه و هنگام چيدن آن . قوله تعالى :
انْظُرُوا إِلى ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ يَنْعِهِ
بالفتح قراء السبعة .
ينع
(
yon '
) ا . ع . درخت كلان و بزرك .
ينع
(
yana '
) ا . ع . نوعى از عقيق .
ينعة
(
yana'at
) ا . ع . نام مهرهاى سرخ .
ينفور
(
yanfur
) ا . ع . سخت رمنده .
ينفوز
(
yanfuz
) ص . ع .
ظبى ينفوز : آهوى برجهنده .
ينق
(
yanq
) ا . ع . پنير مايه .
ينقون
(
yanqun
) ا . پ . نام گياهى .
ينكف
(
yankaf
) ا . ع . نام يكى از پادشاهان حمير .