يكهتاز
(
yake - t z
) ا . پ .
كسى كه در تاخت و تاز منفرد و بىنظير باشد .
يكهجوان
(
yake - jav n
) ا .
پ . جوان منفرد كه در جوانى يگانه و بىنظير باشد .
يكهسوار
(
yake - sov r
) ا .
پ . كسى كه در سوارى منفرد و يگانه باشد و بهادر و شجاع و دلير .
يكه شبان روز
(
yake - cab n - ruz
) م ف . پ . روز و شب .
يكى
(
yaki
) ص - م ف . پ .
ياى دويم مجهول - كسى و شخصى و شخص معين و يك كسى . و يكى از ملوك : يك نفر از پادشاهان . و يكى از چند : يعنى چند تا و چندين مقابل . و يكى در ده : يعنى ده تا آنچنان و ده مقابل . و يكى سرخ : قطعهاى از طلا . و يكى از يكى : يعنى يكى با ديگرى .
يكى
(
yaki
) ا . پ . ياى معروف - واحد و وحدت . و يگانگى و يكتايى و اتفاق و موافقت . و يكى بودن : متحد بودن و خشنود بودن و داراى يك انديشه بودن . و يكى شدن : متحد شدن و اتفاق كردن . و دست بيكى كردن : متحد شدن و با هم كار كردن .
يكيتا
(
yakit
) ا . پ . استاد و معلم .
يكيدن
(
yakidan
) ف ل . پ .
يكى بودن و يكى شدن .
يكين
(
yakin
) ا . پ . نام گياهى پر شاخه و شيرين .
يكى يكى
(
yaki - yaki
) م ف .
پ . يك يك و فردا فردا .
يگان
(
yag n
) ص . پ . يك واحد .
و يكتا و فرد و تنها و بىنظير و بىمانند و بىمثل .
يگان
(
yag n
) ا . پ . موحد و متدين . و يگان و دوگان : يكها و دوها .
يگانگت
(
yag nagat
) ا . پ . اتحاد .
يگانگى
(
yag nagi
) ا . پ .
وحدت و يكتايى . و فتح و ظفر . و فضيلت . و هر چيز بىنظير و بىمانند . و اتحاد و پيوستگى و بستگى و موافقت و يكدلى . و يگانگى داشتن :
مساوات و برابرى داشتن در هر چيزى . و يگانگى كردن : اتحاد كردن و موافقت نمودن .
يگانگيت
(
yag nagiyyat
) ا .
پ . اتحاد .
يگانه
(
yag ne
) ا - ص . پ .
واحد و فرد و يكتا و تنها و منفرد و بىمثل و بىمانند . و شخص بىمثل كه در هيچ چيز نظير نداشته باشد . و فيروز و مظفر . و برادر و دوست . و مرواريد . و يگانهء اعصار :
سيمرغ . و آرايش روزگار . و يگانه شدن :
منفرد شدن و تنها شدن . و يگانه شدن برأى : منفرد بودن در رأى و عقيده .
يگانهگوى
(
yag ne - guy
) و (
yag ne - govy
) ا . پ . ياى مجهول و ياى معروف - مردم موحد و خداپرست .
يگانى
(
yag ni
) ا . پ . يگانگى .
يگان يگان
(
yag n - yag n
) م ف . پ . يك يك و فردا فردا .
يگونه
(
yagune
) ص . پ . از يك جنس . و برابر و مساوى .
يل
(
yal
) ا - ص . پ . شجاع و دلير و دلاور و پهلوان و مبارز و جنگجوى پر زور و قوت . و اسبى كه در فراخى چرا مىكند . و تناور و جسيم و قوى و توانا و زوردار .
و سود و فايده . و دلى كه از غم و انديشه فارغ باشد . و رها يافته و آزاد شده و مطلق العنان و بر سر خود گذاشته شده . و نيز يل : بمعنى يال و تاج خروس .
يلاء
(
yall '
) ص . ع . مؤنث ايل :
زن كوتاه و كج دندان . و صفاة يلاء : سنك تابان و لغزان .
يلابستان
(
yel best n
) و
يلاپستان
(
yel pest n
) ا . پ . نام دهى ما بين اسفراين و گرگان .
يلاغ
(
yal q
) ا . پ . مأخوذ از تركى - كاسهء گدايان .
يلاق
(
yal q
) ا . پ . سفال شكستهاى كه در آن بسك و گربه آب و خوراك دهند .
يلاق
(
yel q
) ا . پ . نام پادشاهى .
يلالباف
(
yal l - b f
) ا . پ .
قسمى از جامه كه آن را به شكل حرف د منقش كرده باشند .
يلامع
(
yal me '
) ا . ع . ساز و سلاح درخشان مانند خود و تيغ و جز آن .
يلامق
(
yal meq
) ع . ج . يلمق .
يلان
(
yal n
) ا . پ . ج . يل يعنى دلاوران و پهلوانان .
يلان
(
yal n
) و
يلانشان
(
yal nc n
) ا . پ . نام پهلوانى تورانى كه بر دست بيژن كشته شد .
يلانسينه
(
yal n - sine
) ا .
پ . نام پهلوانى ايرانى كه با بهرام چوبينه بجنك خاقان رفت .
يلانشان
(
yal n - c n
) ا . پ .
ر . يلان .
يلايلا
(
yal - yal
) پ . كلمهء امر يعنى بيا بيا .
يلب
(
yalab
) ا . ع . جوشن چرمين . و سپر و يا زره چرمين . و بخصوص كلاه چرمين . و پولاد و آهن بىآميغ . و نيز سپر نمدين كه اندرون آن از عسل آميخته بريگ آگنده باشد . و چرم و پوست . و كلان از هر چيزى .
يلبة
(
yalabat
) ا . ع . واحد