تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2836

مساهمون:

ص٢٨٣٦
كمخا ( از باب فتح ) : بزرگ منشى نمود . و كمخ باللجام : لگام باز كشيد تا سر راست دارد و باز ايستد . و كمخ به : ريح زد و تغوط كرد .

كمخا

(
kamx
) ا . پ . جامهء منقش ابريشمى يك رنگ .

كمخا

(
kemx
) ا . پ . جامهء منقش ابريشمى رنگارنگ .

كمخاب

(
kamx b
) ا . پ . جامهء زر دوزى يك رنگ .

كمخاب

(
kemx b
) ا . پ . جامهء زر دوزى رنگارنگ .

كمخا باف

(
kamx - b f
) ا . پ . اطلس باف .

كمخا بافى

(
kamx - b fi
) ا . پ . شغل كمخا باف و اطلس بافى .

كمخت

(
komaxt
) ص . پ . بلغت زند و پازند : آميخته و درهم .

كم‌خرج

(
kam - xarj
) و كم خرچ (
kam - xarc ,
) ا . پ . بخيل و ممسك و صرفه‌جو . و تنگدست . و كم‌خرج بالانشين : هر چيز خوب و اعلائى كه به قيمت كم و ارزان خريده شده باشد .

كم‌خرجى

(
kam - xarji
) و كم خرچى (
kam - xarci
) ا . پ . امساك و تنگدستى و بخل .

كم‌خرد

(
kam - xerad
) ص . پ . بىعقل و نادان .

كم‌خردى

(
kam - xeradi
) ا . پ . نادانى و بىدانشى . و بىعقلى .

كم خواب

(
kam - x b
) ص . پ . آنكه خواب وى اندك باشد .

كم‌خوابى

(
kam - x bi
) ا . پ . بىخوابى و سهر .

كم‌خوار

(
kam - x r
) ص . پ . آنكه اندك خورد .

كم‌خوارگى

(
kam - x ragi
) ا . پ . پرهيزگارى و رياضت . و قوت اندك خوردن .

كم‌خور

(
kam - xor
) ص . پ . آنكه اندك خورد . و پرهيزگار .

كم‌خوراك

(
kam - xor k
) ص . پ . اندك خورنده .

كم‌خوراكى

(
kam - xor ki
) ا . پ . اندك خوراكى .

كم‌خورى

(
kam - xori
) ا . پ . رياضت و پرهيزگارى .

كم‌خير

(
kam - xayr
) ص . پ . ناچيز . و آنكه احسان و نيكوئى وى اندك و يا هيچ باشد .

كمد

(
kamd
) م . ع . كمد الثوب كمدا ( از باب نصر ) : كوفت آن جامه را و دقاقى كرد آن را .

كمد

(
kamd
) و (
kamad
) ا . ع . اندوه سخت . و اندوه نهانى . و دردمندى دل از اندوه . و برگشتگى رنگ و تيرگى آن . و رفتگى صفاى گونه .

كمد

(
kamad
) م . ع . كمد الرجل كمدا ( از باب سمع ) : اندوهگين شد آن مرد به سختى . و دردمند دل گرديد از اندوه . و تيره شد رنگ آن . و برگشت صفاى گونهء وى .

كمد

(
kamed
) ص . ع . سخت اندوهگين .

كمدار

(
kam - d r
) ا . پ . بوجار و كسى كه غله را پاك و پاكيزه مىكند .

كمدة

(
komdat
) ا . ع . اندوه سخت و نهانى . و دردمندى دل از اندوه . و برگشتگى و تيرگى رنگ . و رفتن صفاى گونه .

كمدة

(
komodat
) ا . ع . نره و ذكر .

كم‌دل

(
kam - del
) ص . پ . بىجرأت و جبان و ترسو .

كم‌دلى

(
kam - deli
) ا . پ . جبن و ترس .

كم‌ذات

(
kam - z t
) ص . پ . پست نهاد از مردم و فرومايه .

كم ذهن

(
kam - zehn
) ص . پ . فراموشكار و بىادراك .

كم ذهنى

(
kam - zehni
) ا . پ . بىادراكى و فراموشى .

كمر

(
kamr
) م . ع . كمره كمرا ( از باب نصر ) : چيره شد بر وى در بزرگى حشفه . مر . مكامرة .

كمر

(
kemr
) ا . ع . غورهء خرما كه بر زمين افتاده و رسيده شده رطب گردد .

كمر

(
kamar
) ص . ع . ج . كمرة (
kamarat
) .

كمر

(
kamar
) ا . پ . ميان و ميانه و وسط . و منطقه . و آنچه بر ميان بندند و ميان بند . و آنچه از ابريشم و زر و نقره مانند طوقى يك دور بر ميان بندند . و تنگ ستور . و ميانه و وسط كوه . و جناح لشكر . و طاق و رف . و قبه و گنبد . و جسر هلالى شكل . و تخته سنگهائى كه از كوه مىغلطند خصوصا آنهائى كه معوج و به شكل هلال مىباشند . و بلندى و ارتفاع . و عمارتى كه پيشگاه وى گشاده باشد . و حصارى كه ستوران و چارپايان را شبها در آن كنند . و لا و تاه . و كمر آفتاب : خطى كه بر مركز آفتاب گذرد . و كوه . و جوف و مغارهء كوه . و كمر بر كمر : بلندى بر بلندى . و كمر بستن : اختيار كردن . و قوى دل شدن . و اهتمام نمودن در كارى و عازم شدن در كارى . و قابل شدن و برابر گشتن در مقاتله و جنگ با دشمن . و كمر بستن آب : يخ بستن و منجمد گشتن آب . و كمر رستم : آژفنداك و قوس قزح . و كمر كوه : ميان و وسط كوه . و آفتاب عالمتاب . و آسمان چهارم . و حضرت عيسى . و بيت المعمور يعنى خانه‌اى كه در آسمان چهارم در مقابل مكهء معظمه بنا شده . و كمر گشادن و يا كمر گشودن : ترك كردن و قطع نظر نمودن . و توقف كردن . و استعفا كردن .