تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2737

مساهمون:

ص٢٧٣٧
بالاخانه كه جلو آن باز باشد . و مرتبهء فوقانى از هر عمارتى . و عمارت برج مانند . و ايوان جلو عمارت . و رواق و شاهنشين . و كنگره و افراختگى مانند وى كه در جلو عمارت مىسازند . و نيز كاخ : باران . و نام شهرى در خراسان . و كاخ ماه : برج سرطان . و فلك اول . و كاخ مشترى : برج قوس . و برج حوت . و آسمان ششم .

كاخ

(
k x
) ا . ع . كازه و خانهء ازنى و كلك و مانند آن بىروزن . ج : كيخان و اكواخ .

كاخج

(
k xej
) ا . پ . زنگ . و لكه . و داغ . و چرك و آلايش .

كاخر

(
k xar
) ا . پ . پژمرده و بيحس . و باران . و ناخوشى يرقان .

كاخرة

(
k xerat
) ا . ع . فرود از حلقهء كون .

كاخوسته

(
k xuste
) و (
k xovste
) ا . پ . كافشه .

كاخول

(
k xul
) ا . پ . مرغ سار رنگارنگ و ملخ خوار .

كاخه

(
k xe
) ا . پ . باران زمستان . و بيمارى يرقان .

كأد

(
ka'd
) م . ع . كاد كأدا ( از باب فتح ) : اندوهگين گرديد و شكسته دل و بد حال شد از اندوه .

كاد

(
k d
) ا . پ . حرص و آز و شره .

كاد

(
k da
) ع . مر . كود (
kavd
) .

كاد

(
k dd
) ص . ع . محنت كشيده و سختى ديدهء در طلب چيزى .

كأداء

(
ka'd '
) ا . ع . سختى . و ظلم و ستم . و اندوه . و پرهيز . و شب تاريك .

كأداء

(
ka'd '
) ص . ع . عقبة كاداء : پژ دشوار گذار .

كادح

(
k deh
) افا . ع . كوشش‌كننده و جهدكننده . و محنت كشنده . و ورزنده .

كادس

(
k des
) ا . ع . آنچه بدان تطير كنند و بفال بد گيرند از فال و عطسه و جز آن . و آهو كه از پس پشت برآيد و آن را شوم دانند . ج : كوادس .

كادىء

(
k de '
) ص . ع . دير روياننده .

كادئة

(
k de'at
) ص . ع . ارض كادئة : زمينى كه گياه آن بدرنگ درآيد .

كادية

(
k diyat
) ا . ع . سختى روزگار . و زمينى كه گياهش دير برآيد .

كاذ

(
k z
) ع . ج . كاذة .

كاذان

(
k z n
) ا . ع . ستبر فربه .

كاذب

(
k zeb
) ص . ع . دروغگو . ج : كذب (
kozzab
) و كاذبون . و ماده شترى كه گشنى گرده شود و دم بردارد و باردار نگردد .

كاذب

(
k zeb
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دروغگو و نار است . و ناحق و باطل . و فريبنده . و صبح كاذب : صبح تار است و باطل . و قياس كاذب : دليل و برهان نار است و باطل . و ناقل كاذب : اخبار گوى فريبنده .

كاذبات

(
k zeb t
) ع . ج . كاذبة .

كاذبة

(
k zebat
) ص . ع . مؤنث كاذب . ج : كاذبات و كواذب .

كاذبون

(
k zebuna
) ا . ع . دروغ . ج : اكاذيب . قوله تعالى :
لَيْسَ لِوَقْعَتِها كاذِبَةٌ
. و نفس اماره كه شخص را گول مىزند . ج : كواذب .

كاذبون

(
k zebuna
) ع . ج . كاذب .

كاذة

(
k zat
) ا . ع . گوشت كرانهء كس . و گوشت يارهء پالاى دوران و يا گوشت مؤخر دوران . ج : كاذ .

كاذتان

(
k zat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو گوشت پارهء بالاى ران .

كاذى

(
k zi
) ا . پ . گياهى بسيار خوشبوى كه بپارسى كندى گويند .

كاذى

(
k zi
) ا . ع . سرخ . و روغنى و گياهى خوشبوى .

كاذى

(
k ziyy
) ا . ع . نوعى از درخت كه از گلش روغن سازند .

كار

(
k r
) ا . پ . آنچه از شخص و يا چيزى صادر گردد . و آنچه شخص بدان خود را مشغول سازد و فعل و عمل و كردار و اشتغال و شغل و هنر و صنعت و پيشه و كسب و ورز . و سعى و جهد و كوشش . و تجارت و سوداگرى و معامله و داد و ستد . و اثر و تاثير . و ضرورت و احتياج و حاجت . و زراعت و فلاحت و كشت . و جنگ و جدال و خصومت و ستيزگى . و سخن . و كار آب : افراط در شرب . و كار بجان رسيدن : نزديك به هلاكت رسيدن . و كار بستن : بند و بست كردن . و كار فرمودن . و عمل كردن . و به عمل آوردن و بجا آوردن . و استعمال كردن . و كوشش كردن و جهد كردن . و نهادن . و مشغول نمودن . و فرمان بردن و اطاعت كردن . و كار چراغ خلوتيان : افروختن بدوام . و روشن ساختن جاى تاريك . و دوده افگندن . و كار خير : عقد و نكاح . و كار فرمودن : امر كردن و حكم نمودن و فرمان دادن . و درج نمودن . و مباشرت نمودن هر امرى را . و پسند كردن . و كار كردن : عمل كردن . و اثر كردن . و محنت كشيدن و رنج بردن . و سعى و كوشش كردن . و داد و ستد كردن و تجارت نمودن . و مؤثر واقع شدن . و كار كسى ساختن : كشتن كسى . و كار كسى شدن : مردن كسى . و كارگيا : پادشاه . و وزير . و كار فرما . و كاردان . و هر يك از عنصر هاى چهارگانه . و كار و بار : معامله . و شغل و مشغوليت . و پيشه و كسب . و كار