تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2736

مساهمون:

ص٢٧٣٦
تبارك و تعالى . و كاتب جان : نيز خداوند عالم جل جلاله . و كاتب سر و يا كاتب اسرار : منشى اسرار و رازهاى نهانى . و كاتب وحى : لقب خليفهء سيوم عثمان بن عفان .

كاتبان

(
k teb n
) پ . ج . كاتب .

كاتبون

(
k tebuna
) ص . ع . كاتب .

كاتبى

(
k tebi
) ا . پ . نوعى از جامهء آستين كوتاه . و نام شاعرى .

كاتف

(
k tef
) افا . ع . ناپسند دارنده و ناخوش دارنده .

كاتف

(
k tef
) و كاتفة (
k tefat
) ا . ع . ملخى كه تازه بپريدن آمده باشد كاتف نامند و واحد آن را كاتفة گويند .

كاتم

(
k tem
) ا و ص . ع . درز دوز . و سركاتم : راز نهان داشته شده . و نيز كاتم : نهان‌دارنده .

كاتم

(
k tem
) و كاتمة (
k temat
) ص . ع . قوس كاتم : كمان از چوب ناشكافته . و كمان سوفار ناكرده . و قوس كاتمة كذلك .

كاتوده

(
k tude
) ص . پ . سرگشته و حيران .

كاتوره

(
k ture
) ا و ص . پ . سرگشته و حيران . و سرگشتگى و حيرانى و حيرت . و صداع و درد سر . و سرگرانى . و كار آگاه . و منهى و اخبار رساننده .

كاتوزى

(
k tuzi
) ا . پ . زاهد و عابد ، گويند جمشيد همهء مردمان را بر چهار بخش كرد : يكى كاتوزى يعنى آنان كه بعبادت و ستايش پروردگار و كسب علوم مشغول بودند . ديگرى نيسارى كه سپاهيان باشند . و سه ديگر نسودى يعنى آنان كه بكشت و زراعت مشغول بودند ، چهارمى اهنوخوشى كه اهل حرفت و صناعت باشند .

كاث

(
k ss
) ا . ع . آنچه برويد در زمين از دانه‌هاى افتادهء هنگام درو .

كاثب

(
k seb
) ا . ع . نام موضعى . و نام كوهى .

كاثبة

(
k sebat
) ا . ع . پيش شانه جاى اسب . ج : اكثاب .

كاثر

(
k ser
) ص . ع . بسيار . يق : عدد كاثر : شمارهء بسيار .

كاثعة

(
k se'at
) ص . ع . شفة كاثعة : لب سرخ و يا ستبر پر از خون . و لثة كاثعة كذلك . و شفة كاثعة باثعة : لب ستبر كلفت .

كاثمة

(
k semat
) ص . ع . كمأة كاثمة : سماروغ درشت .

كأج

(
k 'j
) م . ع . كاج كأجا ( از باب فتح ) : افزون گرديد گولى او .

كاج

(
k j
) ا و ص . پ . نام درختى از جنس سرو و صنوبر كه بتازى صنوبر الصفار نامند . و سيلى و طپانچه و پشت گردنى . و لوچ و احول و آنكه يكى را دو بيند . و نام رباطى ما بين شهر قم و رى كه اكنون بدير كاج معروف است .

كاج

(
k j
) پ . كلمهء تمنا و افسوس بمعنى كاش و كاشكى و ليت .

كاجكى

(
k jki
) پ . كلمهء تمنا و افسوس و تأسف يعنى كاشكى .

كاجيره

(
k jire
) ا . پ . كاژيره .

كاچ

(
k c
) ا . پ . طپانچه و سيلى و پشت گردنى . و لعابى از شيشهء صلايه كرد كه كاسه گران به روى كاسهء ناپخته اندود كرده در كوره برند . و تارك سر و فرق سر . و كاچ خوردن : پشت دادن و گريختن . و سيلى خوردن و پشت گردنى خوردن .

كاچ

(
k c
) پ . كلمهء تمنا و تاسف بمعنى كاش .

كاچار

(
k c r
) ا . پ . ما يحتاج و ضروريات خانه و آلات و ادوات خانه از هر چيز .

كاچال

(
k c l
) ا . پ . كاچار .

كاچره

(
k cre
) ا . پ . كافشه .

كاچغر

(
k cqar
) ا . پ . كاشغر .

كاچك

(
k cak
) ا . پ . تارك سر و ميان سر .

كاچكينه

(
k ckine
) ا . پ . قسمى از زاغ كه بتازى غراب البين گويند .

كاچوره

(
k cure
) ا . پ . كافشه .

كاچول

(
k cul
) ا . پ . جنبش سرين هنگام رقص و مسخرگى .

كاچه

(
k ce
) ا . پ . چانه و زنخ . و شادى و خرمى و خوشى .

كاچى

(
k ci
) ا . پ . كاشى و لعاب از شيشهء صلايه كرده كه به روى سفال اندود نموده در كوره برند . و شلهء شير . و شله‌اى كه از شيره و يا شكر و آرد و روغن سازند . ويژه براى زن زچه .

كاچيره

(
k cire
) ا . پ . كافشه .

كاچيك

(
k cik
) ا . پ . معجون و ريچارى كه از عسل سازند . و شيرهء انگور . و شيره‌اى كه از مويز سازند .

كاچينه

(
k cine
) ا . پ . كافشه .

كاح

(
k h
) ا . ع . بن كوه . و وسعت كوه . و روى كوه . ج : اكياح و كيوح .

كاحبة

(
k hebat
) ص . ع . آتش بلند شعله . و دراهم كاحبة : درهمهاى بسيار . و كذلك غيرها من الاشياء .

كاحص

(
k hes
) ص . ع . زنندهء ياى خود . و نشان محو شونده . ج : كواحص . و اطلال كواحص : آثار خانه‌هاى محو و ناپديد .

كاحصة

(
k hesat
) ص . ع . مؤنث كاحص . ج : كواحص .

كاحط

(
k het
) ص . ع . عام كاحط : سال خشك بىباران .

كاخ

(
k x
) ا . پ . كوشك و قصر و عمارت بلند و مرتفع . و خانه و منزل تابستانى . و عمارت