تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1841

مساهمون:

ص١٨٤١

سپل

(
sapal
) ا . پ . سم شتر و فيل و شفل .

سپنتامينو

(
sepant - maynu
) ا . پ . بلغت اوستا فزايندهء آبادى و يزدان و روح منعم و نيكوكار .

سپنج

(
sepanj
) ا . پ . خانهء عاريتى و خانه‌اى كه بيش از چند روز در آن اقامت نكنند و بدين جهة دنيا را سپنج گويند . و خانه‌اى كه در سر غله‌زار و فاليز از چوب و علف سازند . و مهمان . و بيگانه و اجنبى . و هر چيز به سهولت فرسوده . و هر چيز فانى و ناپايدار . و هر چيز عاريتى و بوام گرفته . و هر جائى كه آب و گياه فراوان داشته باشد . و عدد پانزده . و سپنج كعبتين : سى مهرهء بازى نرد .

سپنجاب

(
sepanj b
) ا . پ . نام ولايتى .

سپنج‌خانه

(
sepanj - x ne
) ا . پ . خانهء عاريتى و دنيا .

سپنجى

(
sepanji
) ص . پ . عاريتى و عارضى و ناپايدار و فانى .

سپند

(
sepand
) ا . پ . اسفند و حرمل و تخم گياهى كه جهة چشم زخم دود مىكنند . و نام كوهى .

سپندار

(
sepand r
) ا . پ . اسپندار و بودن آفتاب در برج حوت . و نام پسر گشتاسب .

سپندارمذ

(
sepand r - moz
) ا . پ . اسندارمذ و ماه دوازدهم از سال شمسى و روز پنجم از هر ماه شمسى . و زمين . و فرشتهء موكل بر زمين كه درختها و جنگلها و مصالح ماه اسفندارمذ به دو تعلق دارد .

سپندآسا

(
sepand - s
) ص . پ . تيز و چالاك و جلد و شتاب .

سپندان

(
sapand n
) و (
sepand n
) ا . پ . تخم اسفند و تخم خردل . و سپندان تلخ : تخمى تلخ مر يك نوع گياهى و حب الرشاد . و تخم تره تيزك . و سپندان خرد : تخم خردل . و سپندان سرخ : تخم تره تيزك . و سپندان گنده : تخم سداب .

سپندسوز

(
sepand - suz
) ا . پ . كسى كه اسپند دود مىكند .

سپندوز

(
sepanduz
) ا . پ . بادريسه و كماچهء خيمه يعنى تخته‌اى گرد و ميان سوراخ كه بر ستون خيمه نصب كنند .

سپندين

(
sepandin
) ا . پ . تخم اسپند و تخم خردل .

سپنگور

(
sapangur
) ا . پ . انگور سگ و عنب الثعلب .

سپوخ

(
sepux
) ا . پ . نوك و سوراخ . و پيكان . و مهميز .

سپوخ

(
sopux
) ا . پ . كدين گازران .

سپوختن

(
sepuxtan
) و (
sapuxtan
) ف م . پ . خلانيدن . و سفتن و سوراخ كردن . و مهميز زدن . و نشاندن و فرو كردن . و چيزى را بعنف و زور در چيز ديگر فرو بردن . و بيرون كشيدن چيزى را از ميان چيز ديگر . و پائين افگندن و بر زمين افگندن . و باعث در سوراخ افتادن شدن . و بر سپوختن : به سختى بيرون كشيدن . و در سپوختن : به زور فرو كردن .

سپوخته

(
sepuxte
) و (
sapuxte
) ص . پ . به زور فروبرده و خلانيده . و مهميز زده . و برآورده و بيرون‌كشيده . و سوراخ كرده .

سپوز

(
sepuz
) ا . پ . برآوردگى و بيرون كشيدگى . و درج و ادخال . و مهميز .

سپوز

(
sepuz
) ص . پ . سپوزنده و خلاننده و درج‌كننده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود .

سپوزگار

(
sepuz - g r
) ص پ . سست و كاهل . و كسى كه كارى را تأخير كند و باز پس اندازد .

سپوزيدن

(
sopuzidan
) ف م . پ . فرو بردن و خلانيدن و درج كردن و داخل كردن . و برآوردن . و تأخير كردن در كار و باز پس انداختن و سپوختن .

سپوس

(
sapus
) و (
sopus
) ا . پ . سبوس .

سپوسا

(
sapus
) و

سپوسوا

(
sapus - va
) ا . پ . نوعى از آش .

سپوسك

(
sapusak
) ا . پ . نوعى از آش . و سبوسه .

سپه

(
sepah
) و (
sopah
) . ا پ . سپاه و لشكر و عسكر و قشون و خيل . و سواره .

سپهابد

(
sepah - bad
) ا . پ . فرمانفرما و سردار سپاه .

سپه آراى

(
sepah - r y
) ص . پ . كسى كه صف‌آرائى مىكند سپاه را .

سپهبد

(
sepah - bod
) و

سپهبده

(
sepah - bode
) ا . پ . پادشاه . و سالار و سردار . و خداوند و صاحب لشكر و سپاه . و لقب پادشاهان طبرستان .

سپهبدان

(
sepah - bod n
) ا . پ . نام پرده‌اى از موسيقى .

سپهبره

(
sepah - bare
) ا . پ . رئيس كمپانى . و رئيس طايفه . و خزانه‌دار .

سپهدار

(
sepah - d r
) ا . پ . سردار و سالار و فرمانفرماى لشكر و سپاه .

سپهدارى

(
sepah - d ri
) ا . پ . فرمان فرمائى و حكمرانى سپاه و امارت لشكر .

سپهر

(
sepehr
) ا . پ . افلاك . و آسمان و سما . و كرهء فلكى . و بخت و طالع . و جهان و گيتى . و روزگار . و دنيا . و زمان . و آفتاب . و سپهر آخشيجستان : آسمان دنيا . و سپهر اعظم و يا سپهر پوشيده : فلك الافلاك . و سپهر برين : عرش و فلك نهم . و سپهر بوقلمون : آسمان باعتبار تنوع الوان و آثار . و سپهر دولابى
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1841 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )